loader image
WhatsApp Destek
Weak Subjectivity

Türkçeye zayıf öznellik olarak çevrilebilecek “weak subjectivity” kavramı, Proof of Stake (PoS) blok zincirlerinde, sistemin ne durumda olduğunu anlamak için nodeların birbirlerine ihtiyaç duyması ile ilgilidir. Bu kavram Vitalik Buterin tarafından oluşturulmuştur.
Weak subjectivity kavramını anlamak için, öncelikle nesnellik ve öznelliğin blok zincirleri bağlamında ne anlama geldiğini anlamamız gerekir. Bu kavramlar bir blok zincirinde birden fazla geçerli zincirin bulunması ile ilgilidir. Başka bir deyişle, oluşum bloğundan en son bloğa kadar birçok olası yol vardır ve bunların tümü geçerli kabul edilebilir zincirlerdir.
Blokzincir’in tasarımına göre bazı durumlarda nodelar hangi zincirin aktif zincir olduğunu tanımlayamazlar. Konu Bitcoin Blokzinciri olduğunda, nodeların en çok iş yapılmış zinciri tercih etmesi beklenir. Bu durum, madencilik süreciyle ilgilidir ve Bitcoin ağına nesnel yapan özelliktir.
Yani bu durumda nesnelliğin bir nodeun aktif zinciri en kısa sürede belirleme yeteneği olduğunu söyleyebiliriz. Diğer bir deyişle nesnellik, nodeların en uzun zinciri belirleme ve sisteme adapte olma kapasitesidir.
Öte yandan bazı ağlar yüksek seviye öznelliğe sahip olabilir. Yüksek öznelliğe sahip olan ağlarda, aktif zincirin belirlenmesi daha da zor olacaktır. Bu durumda öznellik, Blokzincir’in yoruma açık olmasıdır. Yani hangi zincirin daha uzun olduğunu söyleyemiyorsak bu Blokzincir, öznel bir Blokzincir’dir diyebiliriz. Bu durumun oluşmasının nedeni fikir birliğine ulaşılmak için nodeların birbirleri ile iletişim halinde olması gerekliliğinden ileri gelir.
Yani nesnel ağlarda, fikir birliğine ulaşılırken “her zaman en uzun zincir tercih edilir” kuralı vardır. Öznel ağlarda ise bunun aksine bir fikir birliğine ulaşılmak için nodeların birbirlerine yardım etmesi gereklidir. Bu durum, bazı Blokzincir ağlarının öznel olmasının açıklamasıdır.
Özetle öznelliğin, defterin mevcut durumunu belirlemeye çalışırken belirli nodeların diğer nodelardan bilgi alması gerektiği fikriyle ilgili olduğunu söyleyebiliriz. Yalnız bu durumun fikir birliğine varmakla ilgili olmadığını eklememiz gerekir. Bu durum daha çok aktif olan zincirin belirlenmesi ile ilgilidir.
Zayıf öznellik, nodeların hangi zincirin aktif zincir olduğunu belirleyebilmesi için gereklidir. Bir node çok uzun bir süre boyunca ağa bağlanmaz ise, hangi zincirin aktif olduğunu belirleyebilmek için zayıf öznelliğe ihtiyaç duyulur. Yani bu durumda bir node, ağda sürekli aktif ise hiçbir zaman zayıf öznelliğe ihtiyaç duymayacaktır. Ancak bu node uzun bir süre çevrimdışı kalırsa, ağa tekrar bağlandığında diğer nodelara güvenmek zorunda kalacaktır. İşte işin öznellik kısmı tam olarak buradan kaynaklanmaktadır. Yeni bir node ağa katılırsa ya da bir node uzun süre çevrimdışı kalırsa öznellik zayıf olarak kabul edilir.
bitcoin
Bitcoin (BTC) $ 63,600.04
ethereum
Ethereum (ETH) $ 3,045.32
tether
Tether (USDT) $ 1.00
bnb
BNB (BNB) $ 553.99
solana
Solana (SOL) $ 141.48
usd-coin
USDC (USDC) $ 1.00
staked-ether
Lido Staked Ether (STETH) $ 3,042.97
xrp
XRP (XRP) $ 0.503079
dogecoin
Dogecoin (DOGE) $ 0.154947
the-open-network
Toncoin (TON) $ 6.07
cardano
Cardano (ADA) $ 0.473347
shiba-inu
Shiba Inu (SHIB) $ 0.000023
avalanche-2
Avalanche (AVAX) $ 34.59
wrapped-bitcoin
Wrapped Bitcoin (WBTC) $ 63,609.04
tron
TRON (TRX) $ 0.110154
bitcoin-cash
Bitcoin Cash (BCH) $ 476.85
polkadot
Polkadot (DOT) $ 6.70
chainlink
Chainlink (LINK) $ 13.95
internet-computer
Internet Computer (ICP) $ 14.08
matic-network
Polygon (MATIC) $ 0.673034
litecoin
Litecoin (LTC) $ 81.00
near
NEAR Protocol (NEAR) $ 5.60
uniswap
Uniswap (UNI) $ 7.51
leo-token
LEO Token (LEO) $ 5.80
dai
Dai (DAI) $ 1.00
aptos
Aptos (APT) $ 9.41
ethereum-classic
Ethereum Classic (ETC) $ 26.14
mantle
Mantle (MNT) $ 1.14
first-digital-usd
First Digital USD (FDUSD) $ 1.00
blockstack
Stacks (STX) $ 2.42
filecoin
Filecoin (FIL) $ 6.15
crypto-com-chain
Cronos (CRO) $ 0.123306
okb
OKB (OKB) $ 54.70
stellar
Stellar (XLM) $ 0.112069
cosmos
Cosmos Hub (ATOM) $ 8.20
renzo-restaked-eth
Renzo Restaked ETH (EZETH) $ 3,073.16
render-token
Render (RNDR) $ 7.89
arbitrum
Arbitrum (ARB) $ 1.12
immutable-x
Immutable (IMX) $ 2.02
vechain
VeChain (VET) $ 0.040416
bittensor
Bittensor (TAO) $ 436.02
hedera-hashgraph
Hedera (HBAR) $ 0.080597
dogwifcoin
dogwifhat (WIF) $ 2.86
maker
Maker (MKR) $ 2,970.18
kaspa
Kaspa (KAS) $ 0.112707
injective-protocol
Injective (INJ) $ 28.08
the-graph
The Graph (GRT) $ 0.257085
ethena-usde
Ethena USDe (USDE) $ 1.00
optimism
Optimism (OP) $ 2.23
wrapped-eeth
Wrapped eETH (WEETH) $ 3,157.77
fetch-ai
Fetch.ai (FET) $ 2.11
pepe
Pepe (PEPE) $ 0.000005
monero
Monero (XMR) $ 116.77
theta-token
Theta Network (THETA) $ 2.06
celestia
Celestia (TIA) $ 10.94
fantom
Fantom (FTM) $ 0.685417
arweave
Arweave (AR) $ 27.97
coredaoorg
Core (CORE) $ 2.06
bitget-token
Bitget Token (BGB) $ 1.27
thorchain
THORChain (RUNE) $ 5.28
lido-dao
Lido DAO (LDO) $ 1.98
rocket-pool-eth
Rocket Pool ETH (RETH) $ 3,359.95
sui
Sui (SUI) $ 1.32
gala
GALA (GALA) $ 0.044702
sei-network
Sei (SEI) $ 0.554698
quant-network
Quant (QNT) $ 104.61
mantle-staked-ether
Mantle Staked Ether (METH) $ 3,122.69
beam-2
Beam (BEAM) $ 0.027252
algorand
Algorand (ALGO) $ 0.175709
jupiter-exchange-solana
Jupiter (JUP) $ 1.04
whitebit
WhiteBIT Coin (WBT) $ 9.61
ethena
Ethena (ENA) $ 0.964911
floki
FLOKI (FLOKI) $ 0.000139
flow
Flow (FLOW) $ 0.87959
bitcoin-sv
Bitcoin SV (BSV) $ 65.83
neo
NEO (NEO) $ 18.05
aave
Aave (AAVE) $ 86.21
flare-networks
Flare (FLR) $ 0.032532
bittorrent
BitTorrent (BTT) $ 0.000001
ether-fi-staked-eth
ether.fi Staked ETH (EETH) $ 3,039.12
dydx-chain
dYdX (DYDX) $ 2.28
tokenize-xchange
Tokenize Xchange (TKX) $ 14.09
singularitynet
SingularityNET (AGIX) $ 0.87079
elrond-erd-2
MultiversX (EGLD) $ 40.83
zebec-protocol
Zebec Protocol (ZBC) $ 0.021546
ondo-finance
Ondo (ONDO) $ 0.754496
wormhole
Wormhole (W) $ 0.582984
ecash
eCash (XEC) $ 0.000051
ronin
Ronin (RON) $ 3.16
the-sandbox
The Sandbox (SAND) $ 0.443024
axie-infinity
Axie Infinity (AXS) $ 6.93
bonk
Bonk (BONK) $ 0.000015
havven
Synthetix Network (SNX) $ 2.97
ribbon-finance
Ribbon Finance (RBN) $ 0.997046
chiliz
Chiliz (CHZ) $ 0.108704
tezos
Tezos (XTZ) $ 0.983334
ordinals
ORDI (ORDI) $ 45.03
worldcoin-wld
Worldcoin (WLD) $ 4.90
cheelee
Cheelee (CHEEL) $ 16.28
conflux-token
Conflux (CFX) $ 0.234097