loader image
WhatsApp Destek
Sansür Direnci-Censorship Resistance

Sansür deyince hepimizin aklına basın özgürlüklerine getirilen kısıtlamalar gelir. Hükümetin ya da kurumsal güçlerin müdahalesi ve kontrolü olmaksızın açıkça fikir beyan etme hakkının kripto para birimlerine uyarlanmış hali censorship-resistance yani “sansür direnci” olarak adlandırılmıştır.
Ekonomilerin nakitsiz ödemelere geçtiği ve tüketicilerin kredi kartları, mobil ödeme uygulamaları veya dijital bankacılık gibi yeni işlem yollarına erişebildiği günümüzde, benzeri görülmemiş bir finansal özgürlük çağında yaşadığımız düşünülmektedir. Ancak, Bitcoin gibi kripto para birimleri, yalnızca tüketici rahatlığının ve seçiminin ötesine geçen, daha önemli bir özgürlük anlayışını güvence altına almak için tasarlanmıştır.
Kişisel finansı yönetmek için hangi yöntem kullanılırsa kullansın merkezi bir otorite, bir banka veya bir fintech firması ile birlikte para birimini basan devlet işlemlerin üzerinde kontrol sahibidir.
Bu otoriteler, geleneksel para birimlerinin (fiat) kullanıcıları arasında aracı görevi görmektedir ve şüpheli buldukları işlemleri sansürleyebilir. Kara para aklama gibi mali suçların önlenmesi açısından doğru bir davranış olsa da aynı zamanda kullanıcıların özgürlüğünü ve varlıklarının üzerindeki bireysel kontrolünü azaltan bir durumdur.
Kripto Paralarda Sansür Direnci
Sansür direnci, bir kripto para birimi ağının belirli bir özelliğine işaret edebilir. Bu özellik, ağ üzerinde işlem yapmak isteyen herhangi bir tarafın, ağ protokolünün kurallarına uyduğu sürece bu işlemi yapabileceğini ima eder. Örneğin Bitcoin ağı herhangi bir kuruluşa ait değildir, bu nedenle de Bitcoin üzerindeki işlemleri sansürlemek neredeyse imkansızdır.
Ayrıca sansür direnci, bir ağ üzerinde bulunan ve işlemlerde değişiklik yapılmasını önleyen bir özellik de olabilir. Blok zincirinde bir işlem yapıldığında bu işlem binlerce node arasında yayılır ve dağıtılmış defterlere eklenir. Bir işlem deftere eklendikten sonra defterden çıkarılamaz veya işlem üzerinde bir değişiklik yapılamaz. Bu yüzden defterdeki işlemlere ve ağa değişmez (immutable) denilmektedir.
Blockchain Neden Sansürlenemez?
Bitcoin ve benzeri blok zinciri tabanlı para birimleri, merkeziyetsiz ve aracısız ağlar olarak tasarlanmıştır. Blockchainin merkeziyetsiz yapısı, herhangi bir şahsın veya otoritenin belirli bir işlemi sansürlemesini neredeyse imkansız hale getirmektedir. Sansür direncinin işleyişi, blok zinciri ağlarının teknik tasarımına ve işlemlerin tamamlandıktan sonra geri döndürülemez olmasını sağlamak için kriptografi kullanımına bağlıdır. Geri dönülmezlik için kullanılan ortak terim değişmezliktir. Toplumsal veya siyasi değişikliklerden bağımsız olarak, paylaşılan defterin geçmişi belirli bir gündeme veya kazanılmış çıkarlara uyacak şekilde geriye döndürülemez.
Bitcoin Ağı Sansürlenebilir mi?
Sansüre direnç, Bitcoin'in ana değerlerinden birisi olarak kabul edilir. Bu da hiçbir devletin, şirketin veya üçüncü tarafın sisteme müdahale edemeyeceği anlamına gelmektedir. Sansür direnci, ağı yöneten kuralların önceden belirlenmesi gerektiğini ve ne şekilde olursa olsun hiç bir şekilde bu kurallarda keyfi bir değişiklik yapılmaması gerektiğini savunmaktadır.
Yine de belirtmek gerekir ki Bitcoin ağındaki işlemleri sansürlemek tamamen imkansız değildir ancak bunu yapmak için çok fazla kaynağa ihtiyaç duyulacaktır. Bitcoin'in güvenlik modeli büyük ölçüde çoğunluk teorisine dayanmaktadır. Bu, teoride tek bir gücün % 51 saldırısı adı verilen bir senaryoda ağın kontrolünü ele geçirmek için yeterli hash oranı toplayabileceği anlamına gelir.
%51 saldırısının gerçekleşme ihtimali oldukça düşük olmakla birlikte imkansız değildir. Böyle bir saldırıda, saldırgan(lar) kendi işlemlerini tersine çevirebilir (çifte harcama olasılığını açabilir) ancak diğer kullanıcıların işlemlerini tersine çevirme yetkisine sahip olmaz. Bitcoin gibi büyük bir ağa %51 saldırısı olasılığı son derece düşüktür çünkü böyle bir müdahaleyi gerçekleştirmek için gereken kaynaklar, elde edilecek olası yasadışı kazançlardan daha maliyetli olabilir.
bitcoin
Bitcoin (BTC) $ 63,621.05
ethereum
Ethereum (ETH) $ 3,049.27
tether
Tether (USDT) $ 1.00
bnb
BNB (BNB) $ 553.97
solana
Solana (SOL) $ 141.96
usd-coin
USDC (USDC) $ 1.00
staked-ether
Lido Staked Ether (STETH) $ 3,046.01
xrp
XRP (XRP) $ 0.501611
dogecoin
Dogecoin (DOGE) $ 0.15309
the-open-network
Toncoin (TON) $ 6.07
cardano
Cardano (ADA) $ 0.467739
shiba-inu
Shiba Inu (SHIB) $ 0.000023
avalanche-2
Avalanche (AVAX) $ 34.64
wrapped-bitcoin
Wrapped Bitcoin (WBTC) $ 63,690.06
tron
TRON (TRX) $ 0.109881
bitcoin-cash
Bitcoin Cash (BCH) $ 475.13
polkadot
Polkadot (DOT) $ 6.66
chainlink
Chainlink (LINK) $ 13.90
internet-computer
Internet Computer (ICP) $ 13.95
matic-network
Polygon (MATIC) $ 0.670113
litecoin
Litecoin (LTC) $ 80.71
near
NEAR Protocol (NEAR) $ 5.56
uniswap
Uniswap (UNI) $ 7.45
leo-token
LEO Token (LEO) $ 5.78
dai
Dai (DAI) $ 1.00
aptos
Aptos (APT) $ 9.39
ethereum-classic
Ethereum Classic (ETC) $ 26.02
mantle
Mantle (MNT) $ 1.13
first-digital-usd
First Digital USD (FDUSD) $ 0.995868
blockstack
Stacks (STX) $ 2.44
filecoin
Filecoin (FIL) $ 6.12
crypto-com-chain
Cronos (CRO) $ 0.122499
okb
OKB (OKB) $ 54.97
stellar
Stellar (XLM) $ 0.111261
cosmos
Cosmos Hub (ATOM) $ 8.12
renzo-restaked-eth
Renzo Restaked ETH (EZETH) $ 3,088.45
render-token
Render (RNDR) $ 7.90
arbitrum
Arbitrum (ARB) $ 1.12
immutable-x
Immutable (IMX) $ 2.03
vechain
VeChain (VET) $ 0.040366
dogwifcoin
dogwifhat (WIF) $ 2.89
bittensor
Bittensor (TAO) $ 432.56
hedera-hashgraph
Hedera (HBAR) $ 0.080085
maker
Maker (MKR) $ 2,943.80
kaspa
Kaspa (KAS) $ 0.112453
injective-protocol
Injective (INJ) $ 27.92
the-graph
The Graph (GRT) $ 0.257053
ethena-usde
Ethena USDe (USDE) $ 0.999003
optimism
Optimism (OP) $ 2.23
wrapped-eeth
Wrapped eETH (WEETH) $ 3,165.07
fetch-ai
Fetch.ai (FET) $ 2.10
pepe
Pepe (PEPE) $ 0.000005
monero
Monero (XMR) $ 117.02
theta-token
Theta Network (THETA) $ 2.05
fantom
Fantom (FTM) $ 0.689356
celestia
Celestia (TIA) $ 10.66
arweave
Arweave (AR) $ 27.51
thorchain
THORChain (RUNE) $ 5.35
lido-dao
Lido DAO (LDO) $ 1.98
coredaoorg
Core (CORE) $ 1.95
rocket-pool-eth
Rocket Pool ETH (RETH) $ 3,351.98
bitget-token
Bitget Token (BGB) $ 1.23
sui
Sui (SUI) $ 1.33
gala
GALA (GALA) $ 0.043914
sei-network
Sei (SEI) $ 0.549798
mantle-staked-ether
Mantle Staked Ether (METH) $ 3,111.20
quant-network
Quant (QNT) $ 105.02
beam-2
Beam (BEAM) $ 0.027249
algorand
Algorand (ALGO) $ 0.174001
jupiter-exchange-solana
Jupiter (JUP) $ 1.05
whitebit
WhiteBIT Coin (WBT) $ 9.61
ethena
Ethena (ENA) $ 0.957017
floki
FLOKI (FLOKI) $ 0.000138
flow
Flow (FLOW) $ 0.872944
bitcoin-sv
Bitcoin SV (BSV) $ 65.59
neo
NEO (NEO) $ 18.22
aave
Aave (AAVE) $ 85.34
flare-networks
Flare (FLR) $ 0.031776
bittorrent
BitTorrent (BTT) $ 0.000001
ether-fi-staked-eth
ether.fi Staked ETH (EETH) $ 3,096.39
dydx-chain
dYdX (DYDX) $ 2.27
tokenize-xchange
Tokenize Xchange (TKX) $ 14.10
elrond-erd-2
MultiversX (EGLD) $ 40.85
singularitynet
SingularityNET (AGIX) $ 0.861991
ondo-finance
Ondo (ONDO) $ 0.744644
zebec-protocol
Zebec Protocol (ZBC) $ 0.02075
wormhole
Wormhole (W) $ 0.585727
ecash
eCash (XEC) $ 0.00005
axie-infinity
Axie Infinity (AXS) $ 6.92
ronin
Ronin (RON) $ 3.15
the-sandbox
The Sandbox (SAND) $ 0.440301
bonk
Bonk (BONK) $ 0.000015
chiliz
Chiliz (CHZ) $ 0.108479
havven
Synthetix Network (SNX) $ 2.94
ribbon-finance
Ribbon Finance (RBN) $ 1.01
tezos
Tezos (XTZ) $ 0.980167
ordinals
ORDI (ORDI) $ 44.65
worldcoin-wld
Worldcoin (WLD) $ 4.88
conflux-token
Conflux (CFX) $ 0.231226
cheelee
Cheelee (CHEEL) $ 15.98