loader image
WhatsApp Destek
Sansür Direnci-Censorship Resistance

Sansür deyince hepimizin aklına basın özgürlüklerine getirilen kısıtlamalar gelir. Hükümetin ya da kurumsal güçlerin müdahalesi ve kontrolü olmaksızın açıkça fikir beyan etme hakkının kripto para birimlerine uyarlanmış hali censorship-resistance yani “sansür direnci” olarak adlandırılmıştır.
Ekonomilerin nakitsiz ödemelere geçtiği ve tüketicilerin kredi kartları, mobil ödeme uygulamaları veya dijital bankacılık gibi yeni işlem yollarına erişebildiği günümüzde, benzeri görülmemiş bir finansal özgürlük çağında yaşadığımız düşünülmektedir. Ancak, Bitcoin gibi kripto para birimleri, yalnızca tüketici rahatlığının ve seçiminin ötesine geçen, daha önemli bir özgürlük anlayışını güvence altına almak için tasarlanmıştır.
Kişisel finansı yönetmek için hangi yöntem kullanılırsa kullansın merkezi bir otorite, bir banka veya bir fintech firması ile birlikte para birimini basan devlet işlemlerin üzerinde kontrol sahibidir.
Bu otoriteler, geleneksel para birimlerinin (fiat) kullanıcıları arasında aracı görevi görmektedir ve şüpheli buldukları işlemleri sansürleyebilir. Kara para aklama gibi mali suçların önlenmesi açısından doğru bir davranış olsa da aynı zamanda kullanıcıların özgürlüğünü ve varlıklarının üzerindeki bireysel kontrolünü azaltan bir durumdur.
Kripto Paralarda Sansür Direnci
Sansür direnci, bir kripto para birimi ağının belirli bir özelliğine işaret edebilir. Bu özellik, ağ üzerinde işlem yapmak isteyen herhangi bir tarafın, ağ protokolünün kurallarına uyduğu sürece bu işlemi yapabileceğini ima eder. Örneğin Bitcoin ağı herhangi bir kuruluşa ait değildir, bu nedenle de Bitcoin üzerindeki işlemleri sansürlemek neredeyse imkansızdır.
Ayrıca sansür direnci, bir ağ üzerinde bulunan ve işlemlerde değişiklik yapılmasını önleyen bir özellik de olabilir. Blok zincirinde bir işlem yapıldığında bu işlem binlerce node arasında yayılır ve dağıtılmış defterlere eklenir. Bir işlem deftere eklendikten sonra defterden çıkarılamaz veya işlem üzerinde bir değişiklik yapılamaz. Bu yüzden defterdeki işlemlere ve ağa değişmez (immutable) denilmektedir.
Blockchain Neden Sansürlenemez?
Bitcoin ve benzeri blok zinciri tabanlı para birimleri, merkeziyetsiz ve aracısız ağlar olarak tasarlanmıştır. Blockchainin merkeziyetsiz yapısı, herhangi bir şahsın veya otoritenin belirli bir işlemi sansürlemesini neredeyse imkansız hale getirmektedir. Sansür direncinin işleyişi, blok zinciri ağlarının teknik tasarımına ve işlemlerin tamamlandıktan sonra geri döndürülemez olmasını sağlamak için kriptografi kullanımına bağlıdır. Geri dönülmezlik için kullanılan ortak terim değişmezliktir. Toplumsal veya siyasi değişikliklerden bağımsız olarak, paylaşılan defterin geçmişi belirli bir gündeme veya kazanılmış çıkarlara uyacak şekilde geriye döndürülemez.
Bitcoin Ağı Sansürlenebilir mi?
Sansüre direnç, Bitcoin'in ana değerlerinden birisi olarak kabul edilir. Bu da hiçbir devletin, şirketin veya üçüncü tarafın sisteme müdahale edemeyeceği anlamına gelmektedir. Sansür direnci, ağı yöneten kuralların önceden belirlenmesi gerektiğini ve ne şekilde olursa olsun hiç bir şekilde bu kurallarda keyfi bir değişiklik yapılmaması gerektiğini savunmaktadır.
Yine de belirtmek gerekir ki Bitcoin ağındaki işlemleri sansürlemek tamamen imkansız değildir ancak bunu yapmak için çok fazla kaynağa ihtiyaç duyulacaktır. Bitcoin'in güvenlik modeli büyük ölçüde çoğunluk teorisine dayanmaktadır. Bu, teoride tek bir gücün % 51 saldırısı adı verilen bir senaryoda ağın kontrolünü ele geçirmek için yeterli hash oranı toplayabileceği anlamına gelir.
%51 saldırısının gerçekleşme ihtimali oldukça düşük olmakla birlikte imkansız değildir. Böyle bir saldırıda, saldırgan(lar) kendi işlemlerini tersine çevirebilir (çifte harcama olasılığını açabilir) ancak diğer kullanıcıların işlemlerini tersine çevirme yetkisine sahip olmaz. Bitcoin gibi büyük bir ağa %51 saldırısı olasılığı son derece düşüktür çünkü böyle bir müdahaleyi gerçekleştirmek için gereken kaynaklar, elde edilecek olası yasadışı kazançlardan daha maliyetli olabilir.
bitcoin
Bitcoin (BTC) $ 91,914.00
ethereum
Ethereum (ETH) $ 3,123.85
tether
Tether (USDT) $ 0.998822
bnb
BNB (BNB) $ 911.49
xrp
XRP (XRP) $ 2.05
usd-coin
USDC (USDC) $ 0.99974
tron
TRON (TRX) $ 0.299141
staked-ether
Lido Staked Ether (STETH) $ 3,123.11
dogecoin
Dogecoin (DOGE) $ 0.138382
figure-heloc
Figure Heloc (FIGR_HELOC) $ 1.04
cardano
Cardano (ADA) $ 0.3903
wrapped-steth
Wrapped stETH (WSTETH) $ 3,824.41
bitcoin-cash
Bitcoin Cash (BCH) $ 609.15
monero
Monero (XMR) $ 657.15
whitebit
WhiteBIT Coin (WBT) $ 55.11
wrapped-bitcoin
Wrapped Bitcoin (WBTC) $ 91,630.00
wrapped-beacon-eth
Wrapped Beacon ETH (WBETH) $ 3,397.90
wrapped-eeth
Wrapped eETH (WEETH) $ 3,391.85
usds
USDS (USDS) $ 0.999545
chainlink
Chainlink (LINK) $ 13.18
binance-bridged-usdt-bnb-smart-chain
Binance Bridged USDT (BNB Smart Chain) (BSC-USD) $ 0.998914
leo-token
LEO Token (LEO) $ 9.06
weth
WETH (WETH) $ 3,124.06
stellar
Stellar (XLM) $ 0.22272
coinbase-wrapped-btc
Coinbase Wrapped BTC (CBBTC) $ 91,931.00
sui
Sui (SUI) $ 1.79
zcash
Zcash (ZEC) $ 399.99
ethena-usde
Ethena USDe (USDE) $ 0.999209
avalanche-2
Avalanche (AVAX) $ 13.68
litecoin
Litecoin (LTC) $ 76.66
hyperliquid
Hyperliquid (HYPE) $ 24.36
canton-network
Canton (CC) $ 0.14312
shiba-inu
Shiba Inu (SHIB) $ 0.000009
hedera-hashgraph
Hedera (HBAR) $ 0.115776
usdt0
USDT0 (USDT0) $ 0.998534
world-liberty-financial
World Liberty Financial (WLFI) $ 0.168177
susds
sUSDS (SUSDS) $ 1.08
dai
Dai (DAI) $ 1.00
the-open-network
Toncoin (TON) $ 1.75
crypto-com-chain
Cronos (CRO) $ 0.100351
ethena-staked-usde
Ethena Staked USDe (SUSDE) $ 1.21
paypal-usd
PayPal USD (PYUSD) $ 0.999814
polkadot
Polkadot (DOT) $ 2.08
uniswap
Uniswap (UNI) $ 5.43
usd1-wlfi
USD1 (USD1) $ 0.998671
mantle
Mantle (MNT) $ 0.955688
rain
Rain (RAIN) $ 0.008746
memecore
MemeCore (M) $ 1.69
bittensor
Bittensor (TAO) $ 283.03
aave
Aave (AAVE) $ 169.26
bitget-token
Bitget Token (BGB) $ 3.54
pepe
Pepe (PEPE) $ 0.000006
tether-gold
Tether Gold (XAUT) $ 4,579.59
okb
OKB (OKB) $ 111.40
near
NEAR Protocol (NEAR) $ 1.74
falcon-finance
Falcon USD (USDF) $ 0.99552
jito-staked-sol
Jito Staked SOL (JITOSOL) $ 175.86
ethereum-classic
Ethereum Classic (ETC) $ 12.45
binance-peg-weth
Binance-Peg WETH (WETH) $ 3,124.36
pax-gold
PAX Gold (PAXG) $ 4,593.58
ethena
Ethena (ENA) $ 0.220565
internet-computer
Internet Computer (ICP) $ 3.21
blackrock-usd-institutional-digital-liquidity-fund
BlackRock USD Institutional Digital Liquidity Fund (BUIDL) $ 1.00
pi-network
Pi Network (PI) $ 0.206029
aster-2
Aster (ASTER) $ 0.703401
solana
Wrapped SOL (SOL) $ 140.16
polygon-ecosystem-token
POL (ex-MATIC) (POL) $ 0.151087
jupiter-perpetuals-liquidity-provider-token
Jupiter Perpetuals Liquidity Provider Token (JLP) $ 4.80
htx-dao
HTX DAO (HTX) $ 0.000002
binance-staked-sol
Binance Staked SOL (BNSOL) $ 153.13
worldcoin-wld
Worldcoin (WLD) $ 0.564515
hashnote-usyc
Circle USYC (USYC) $ 1.11
global-dollar
Global Dollar (USDG) $ 0.999599
pump-fun
Pump.fun (PUMP) $ 0.002523
kucoin-shares
KuCoin (KCS) $ 11.14
syrupusdc
syrupUSDC (SYRUPUSDC) $ 1.15
ripple-usd
Ripple USD (RLUSD) $ 1.00
aptos
Aptos (APT) $ 1.79
hash-2
Provenance Blockchain (HASH) $ 0.025245
wbnb
Wrapped BNB (WBNB) $ 911.56
sky
Sky (SKY) $ 0.057699
bfusd
BFUSD (BFUSD) $ 0.998559
rocket-pool-eth
Rocket Pool ETH (RETH) $ 3,608.83
binance-bridged-usdc-bnb-smart-chain
Binance Bridged USDC (BNB Smart Chain) (USDC) $ 0.999535
kaspa
Kaspa (KAS) $ 0.047085
cosmos
Cosmos Hub (ATOM) $ 2.53
ondo-finance
Ondo (ONDO) $ 0.390874
render-token
Render (RENDER) $ 2.34
gatechain-token
Gate (GT) $ 10.27
arbitrum
Arbitrum (ARB) $ 0.204763
algorand
Algorand (ALGO) $ 0.129781
kelp-dao-restaked-eth
Kelp DAO Restaked ETH (RSETH) $ 3,319.65
myx-finance
MYX Finance (MYX) $ 5.91
midnight-3
Midnight (NIGHT) $ 0.065977
filecoin
Filecoin (FIL) $ 1.48
official-trump
Official Trump (TRUMP) $ 5.39
story-2
Story (IP) $ 3.02
bridged-wrapped-lido-staked-ether-scroll
Bridged Wrapped Lido Staked Ether (Scroll) (WSTETH) $ 3,817.35
lombard-staked-btc
Lombard Staked BTC (LBTC) $ 91,895.00
ignition-fbtc
Function FBTC (FBTC) $ 91,746.00