loader image
WhatsApp Destek
Pseudorandom

Pseudorandom sayılar, rastgele sayı üretici tarafından üretilen ancak incelendiğinde aralarında kolay kolay bir ilişki bulunamayan sayılardır. Bir algoritma veya fonksiyon bu tarz sayılar üretebiliyorsa bu algoritmaya Pseudorandom Generator adı verilmektedir. Üretilen bu sayılar genellikle rastgelelik testlerinden başarıyla geçen sayılardır. Yani sayıların arasında görünürde bir bağlantı yoktur ancak bu sayıları üreten fonksiyon veya algoritmaya göre bu sayılar aslında rastgele sayılar değildir.
PRG’ler simülasyonlar (örn. Monte Carlo yöntemi için), elektronik oyunlar (örn. Prosedürel üretim için) ve kriptografi gibi uygulamaların merkezinde yer alır. Kriptografik uygulamalar, oluşturulan sayı çıktılarının tahmin edilemez olmasını gerektirir ve çoğu kriptografik uygulama karmaşık bir şekilde bu sayıları seçen PRG’lere ihtiyaç duymaktadır.
Pseudorandom Üreticisi (PRG)
Pseudorandom üreticisi (PRG), deterministik cihazlarda rastgele sayı dizileri oluşturmak için kullanılmaktadır. Bu noktada tüm bilgisayar algoritmalarının deterministik bir yapıda olduğu bilinmelidir. Pseudorandom üreticisi, yalnızca birkaç bit içeren gizli anahtarlardan oluşturulan verileri kullanarak birçok veri bloğunun şifrelenmesine seçenek sağlamaktadır.
Pseudorandom üreticisi aynı zamanda tahmin edilemez olmalıdır. PRG’den önceki çıktı bitlerini aldıktan sonra, bir sonraki çıktı bitini ihmal edilemeyecek kadar 0,5’ten yüksek bir olasılıkla tahmin edebilecek herhangi bir verimli algoritma olmamalıdır.
Pseudorandom üreticisi, kriptografide (örneğin, blok şifrelerin uygulanması için) yaygın olarak kullanılan sahte rasgele işlevler ve permütasyonlar oluşturmak için kullanılmaktadır.
Pseudorandom Üreticisi (PRG) Uygulaması
Pseudorandom üreticisi günümüzde, çoğu işletim sisteminde (örneğin Linux’ta /dev/random) ve çeşitli programlama dilleri için birçok kitaplıkta uygulanmaktadır. Genel olarak ise davranışları benzerlik göstermektedir. İlk adımında algoritma bazında harici bilgilere (örneğin, geçerli saat veya sıcaklık) dayalı olarak jeneratörün dahili durumunu başlatmaktadır. Ardından ise jeneratörün çalıştığı süre boyunca durumun tüm baytları karıştırılmaktadır. Değişiklikler, çeşitli harici ve rastgele girdi verilerine, kullanıcının klavye ve fareyi kullanma sıklığı ve yolu, ağ trafiği, donanım kesintileri ve algoritmanın çalıştığı deterministik ortamın dışından gelen diğer bilgi türlerine dayanmaktadır.
Pseudorandom üreticisi algoritması, dahili durumunu sürekli olarak değiştirmektedir. Dahili durum daha sonra mümkün olduğunca rastgele olması gereken çıktı dizilerini oluşturmak için kullanılmaktadır. Durumun tüm değişiklikleri, üretilen çıktı verilerinin dizi analizine karşı mümkün olan en iyi korumayı sağlaması beklenen bir şekilde gerçekleştirilmektedir.
Pseudorandom Üreticisi (PRG) Çıktı Kalitesi
Pseudorandom üreticisi tarafından yerine getirilmesi gereken gereksinimleri tanımlayan birçok standart bulunmaktadır. Örnek olarak, Amerikan Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü, NIST SP 800-90 gibi çeşitli normların yazarıdır.
Pseudorandom üreticisi, kalitesini değerlendirmek için kullanılabilecek birçok farklı istatistiksel test vardır. Alınan dizilerin rastgele ve tahmin edilemez olup olmadığını kontrol etmektedirler. Bazı istatistiksel test örnekleri şunları içermektedir:
Üretilen dizideki 1 bit sayısı 0 bit sayısına benzer,
Üretilen dizideki 00 çift sayısı, tüm bitlerin dörtte birine eşit veya daha az eşittir,
En uzun sıfırlar veya birler dizisinin uzunluğu, matematiksel tahminine benzer.
bitcoin
Bitcoin (BTC) $ 67,574.11
ethereum
Ethereum (ETH) $ 3,520.51
tether
Tether (USDT) $ 1.00
bnb
BNB (BNB) $ 601.93
solana
Solana (SOL) $ 177.23
staked-ether
Lido Staked Ether (STETH) $ 3,514.50
usd-coin
USDC (USDC) $ 1.00
xrp
XRP (XRP) $ 0.592593
dogecoin
Dogecoin (DOGE) $ 0.13186
the-open-network
Toncoin (TON) $ 7.17
cardano
Cardano (ADA) $ 0.433479
avalanche-2
Avalanche (AVAX) $ 31.36
tron
TRON (TRX) $ 0.134845
shiba-inu
Shiba Inu (SHIB) $ 0.000018
wrapped-bitcoin
Wrapped Bitcoin (WBTC) $ 67,474.08
chainlink
Chainlink (LINK) $ 14.66
polkadot
Polkadot (DOT) $ 6.33
bitcoin-cash
Bitcoin Cash (BCH) $ 395.09
near
NEAR Protocol (NEAR) $ 6.17
uniswap
Uniswap (UNI) $ 8.05
litecoin
Litecoin (LTC) $ 73.67
dai
Dai (DAI) $ 1.00
leo-token
LEO Token (LEO) $ 5.72
wrapped-eeth
Wrapped eETH (WEETH) $ 3,663.84
pepe
Pepe (PEPE) $ 0.000012
matic-network
Polygon (MATIC) $ 0.540468
internet-computer
Internet Computer (ICP) $ 10.30
kaspa
Kaspa (KAS) $ 0.180496
fetch-ai
Artificial Superintelligence Alliance (FET) $ 1.43
ethereum-classic
Ethereum Classic (ETC) $ 23.83
aptos
Aptos (APT) $ 7.42
ethena-usde
Ethena USDe (USDE) $ 1.00
stellar
Stellar (XLM) $ 0.104683
monero
Monero (XMR) $ 163.67
blockstack
Stacks (STX) $ 1.96
mantle
Mantle (MNT) $ 0.881567
render-token
Render (RNDR) $ 7.08
filecoin
Filecoin (FIL) $ 4.71
injective-protocol
Injective (INJ) $ 27.54
arbitrum
Arbitrum (ARB) $ 0.788354
hedera-hashgraph
Hedera (HBAR) $ 0.073685
maker
Maker (MKR) $ 2,821.72
okb
OKB (OKB) $ 42.66
dogwifcoin
dogwifhat (WIF) $ 2.55
immutable-x
Immutable (IMX) $ 1.65
crypto-com-chain
Cronos (CRO) $ 0.094603
cosmos
Cosmos Hub (ATOM) $ 6.47
vechain
VeChain (VET) $ 0.03022
bittensor
Bittensor (TAO) $ 340.64
arweave
Arweave (AR) $ 34.11
optimism
Optimism (OP) $ 1.94
bonk
Bonk (BONK) $ 0.000031
sui
Sui (SUI) $ 0.852441
the-graph
The Graph (GRT) $ 0.217966
first-digital-usd
First Digital USD (FDUSD) $ 1.01
rocket-pool-eth
Rocket Pool ETH (RETH) $ 3,937.89
renzo-restaked-eth
Renzo Restaked ETH (EZETH) $ 3,561.03
floki
FLOKI (FLOKI) $ 0.000201
mantle-staked-ether
Mantle Staked Ether (METH) $ 3,658.81
lido-dao
Lido DAO (LDO) $ 1.91
notcoin
Notcoin (NOT) $ 0.016187
thorchain
THORChain (RUNE) $ 4.83
bitget-token
Bitget Token (BGB) $ 1.15
theta-token
Theta Network (THETA) $ 1.61
ondo-finance
Ondo (ONDO) $ 1.09
whitebit
WhiteBIT Coin (WBT) $ 10.15
aave
Aave (AAVE) $ 98.08
fantom
Fantom (FTM) $ 0.520461
coredaoorg
Core (CORE) $ 1.61
jasmycoin
JasmyCoin (JASMY) $ 0.029802
based-brett
Brett (BRETT) $ 0.144284
jupiter-exchange-solana
Jupiter (JUP) $ 1.04
celestia
Celestia (TIA) $ 6.65
pyth-network
Pyth Network (PYTH) $ 0.3622
algorand
Algorand (ALGO) $ 0.157043
sei-network
Sei (SEI) $ 0.388234
ether-fi-staked-eth
ether.fi Staked ETH (EETH) $ 3,503.12
mantra-dao
MANTRA (OM) $ 1.34
quant-network
Quant (QNT) $ 74.63
gatechain-token
Gate (GT) $ 7.89
elrond-erd-2
MultiversX (EGLD) $ 36.06
flow
Flow (FLOW) $ 0.644396
beam-2
Beam (BEAM) $ 0.01925
kucoin-shares
KuCoin (KCS) $ 9.96
gala
GALA (GALA) $ 0.025759
msol
Marinade Staked SOL (MSOL) $ 212.31
axie-infinity
Axie Infinity (AXS) $ 6.33
popcat
Popcat (POPCAT) $ 0.952339
bitcoin-sv
Bitcoin SV (BSV) $ 47.15
eos
EOS (EOS) $ 0.608674
kelp-dao-restaked-eth
Kelp DAO Restaked ETH (RSETH) $ 3,569.72
flare-networks
Flare (FLR) $ 0.020241
tokenize-xchange
Tokenize Xchange (TKX) $ 11.18
bittorrent
BitTorrent (BTT) $ 0.00000090035523
dydx-chain
dYdX (DYDX) $ 1.44
ordinals
ORDI (ORDI) $ 41.42
ethereum-name-service
Ethereum Name Service (ENS) $ 26.38
akash-network
Akash Network (AKT) $ 3.52
neo
NEO (NEO) $ 11.86
ethena
Ethena (ENA) $ 0.477118