loader image
WhatsApp Destek
Plasma

Ethereum kurucu ortağı Vitalik Buterin kısa süre önce Ethereum Blockchain’in şu anda mümkün olandan çok daha büyük veri kümelerini işlemesine yardımcı olacak bir ölçeklendirme altyapısı olan Plasma’yı duyurmuştur. Plasma ile geleceğin kripto para tarihçileri 2017’nin ikinci yarısını yansıtılacak ve bu dönemin teknolojiyi ilerletmek için ne kadar önemli olduğu anlaşılacaktır. Plasma’nın hangi sorunları çözdüğü ise aşağıdaki gibi açıklanmıştır.
Birkaç kelimeyle Plasma, Ethereum ağı için bir ölçeklendirme çözüm tekniği olarak tasarlanmıştır. Plasma'nın ana önerisi, Ethereum Blockchain’i (ana zincir) ile olabildiğince az etkileşime girecek bir yan zincirler altyapısı olarak çalışmaktır. Plazma altyapısı, ana zincirin tepesinde birçok “alt zincir” oluşturulacak şekilde hiyerarşik olarak düzenlenmiş bir Blockchain ağacı olarak işlev görecek şekilde tasarlanmıştır.
Plasma altyapısı, akıllı sözleşmeler ve Merkle Ağaçları kullanılarak oluşturulmuştur ve temelde Ethereum Blockchain’in daha küçük kopyaları olan sınırsız sayıda yan zincirin oluşturulmasını sağlamaktadır.
Alt zincirler, şirketlerin Plasma yapısını kendi bireysel ihtiyaçlarına göre kullanmasını mümkün kılan özelleştirilmiş bir akıllı sözleşme yürütmek üzere tasarlanmıştır. Bu nedenle, farklı kullanım durumları için farklı Plasma akıllı sözleşmeleri oluşturulabilir. Ana zincir tarafından sağlanan güvenlikten yararlanarak, Plasma, önceden belirlenmiş bir şekilde, belirli hedeflere (bu hedeflerin ana zincirle bağlantısı olması gerekmez) çok sayıda farklı alt zincirler yerleştirebilir. Bu nedenle, ana Ethereum blok zincirinin tıkanması daha az olasıdır.
Kısacası Plasma’nın Ethereum ağının verimliliğini arttırmayı amaçlayan zincir dışı bir çözüm olduğunu belirtmek mümkündür. Plasma bunu yapabilmek için ana zincirden iş yükünü alır ve daha küçük zincirlere yönlendirir. Bu sayede Ethereum ağının iş gücünü azaltmış olur. Bu konsept diğer Blockchain’lere de uygulanabilmektedir. Poon ayrıca, Lightning Network önerisinin savunucularından birisidir. Bu durum Ethereum Plasma ve Bitcoin Lightning Network arasındaki benzerliklerin bir açıklaması olabilir. Bu sistemler her ne kadar birbirlerine benzesede farklı kullanım alanları ve mekanizmalarının olduğu unutulmamalıdır.
Ethereum Plasma açık kaynaklı bir projedir ve GitHub üzerinden halka açık bir şekilde görüntülenebilmektedir. Daha ayrıntılı ve teknik bilgiler için, resmi Plasma teknik belgesini de incelenebilir. Proje hala geliştirmenin ilk aşamalarında olmasına rağmen, fikrin gerçekten ilginç olduğunu belirtmekte fayda vardır. Başarılı bir şekilde uygulanırsa Plasma, Ethereum ağının verimliliğini büyük ölçüde artırabilir. Ek olarak, ileride bir ölçeklendirme çözümüne ihtiyaç duyabilecek diğer Blockchain ağları için de yararlı bir başlangıç noktası olabilir.
Bununla birlikte, Plasma’nın tek başına bir proje olmadığını, farklı araştırma grupları veya şirketler tarafından farklı şekillerde uygulanabilen ölçeklenebilir uygulamalar oluşturmak için bir altyapı olduğu unutulmamalıdır.
Önemli Ölçeklendirme Sorunu
Kripto paranın gelecekteki gerçek dünya uygulaması ve fizibilitesi, teknolojinin ölçeklenebilirliğine bağlıdır. Herkes Bitcoin’e bağlanıp bir işlem başlatabilirken, ağın parayı doğrulaması ve göndermesi birkaç saat sürebilmektedir. Bu durum, kripto para birimlerinin mevcut kullanımlarıyla ilgili bir sorun olmamakla birlikte büyük ödeme işlemcileriyle rekabet etmek hala pratik olmamaktadır. Başlıca rakip olan VISA’nın kredi kartı işlem ağı, saniyede 2.000 işlemi gerçekleştirebilmektedir.
Bu gecikmeli işlem süresi, 2017’nin başlarında bir sorun haline gelmiştir. Birkaç etkili madenci ve madeni para sahibi, Segregated Witness’ın kısaltması olan SEGWIT adlı bir Blockchain’i “düzenlemesi”ni tartışmak için bir araya gelmiştir. Grup, büyük bir kaos veya üçüncü taraf manipülasyonu olmadan Blockchain’i değiştirmek için başarıyla oy kullanmıştır. Sonuç olarak ise, daha hızlı bir Bitcoin elde edilmiştir ancak görünürde net bir düzeltme olmadan diğer işlem çözümlerine kıyasla hala geride kaldığı noktalar olabilmektedir.
Diğer çözümler, Ethereum’un en son duyurusunda yaptığı gibi, kendileriyle ana kripto para birimi arasındaki boşluğu genişletmektedir.
Ethereum’a Giriş
Ethereum, Bitcoin’den tamamen farklı bir oluşum olarak çalışmaktadır. Ethereum, benzer bir teknoloji kullanıyor olsa da bir coinin gerçek değeri para biriminin gücü değil, bir uygulama platformu olarak statüsüdür. Ethereum’un akıllı sözleşmeler oluşturma yeteneği, muhtemelen yazılım endüstrisinin büyük bir parçası olacaktır, ayrıca Ethereum her gün yeni gelişmeler yayınlanmaktadır.
Ethereum, akıllı sözleşmeler oluşturmak, bunları uygulamak ve teşvik etmek adına sistemi kullanmak için harika olsa da, Bitcoin’in SEGWIT’ine benzer bir desteğe ihtiyacı olmaktadır. Ethereum ekibi, kurumsal fizibiliteye ayak uydurmak için Plasma gibi ek zincir üstü altyapıya ihtiyaç duyacağının bilincine sahiptir Ayrıca, bu özellikleri uygulamak için geniş kapsamlı değişiklikler yapabilirler. Bu noktada Plasma devreye girmektedir. Plasma, kök zincirindeki gereksiz verilerden kurtulacaktır. Akıllı sözleşmeleri kuruluşuna çok benzer şekilde ele alacak, ancak yalnızca tamamlanmış işlemleri halka açık Ethereum zincirine yayınlayacaktır. Bu yöntem, zincirin katılımcıları için muazzam miktarda işlem gücü ve bellek tasarrufu sağlayarak sistemin diğer katılımcıları ile etkileşimini daha ucuz hale getirmektedir. Ayrıca, merkezi olmayan uygulamaların biriktirme konusunda endişelenmeden çalışmasına izin verecek kadar işlemleri hızlandıracaktır.
Ethereum İçin Etkileri
Plasmanın piyasaya sürülmesi çok önemli bir fırsat ve fiyat rallisi için bir katalizör olabilir. Spekülasyon, son aylarda ve yıllarda kripto piyasalarına hakim oldu, ancak bireysel madeni para algoritmalarındaki farklılıklar artık büyük bir fiyat bilgilendiricisi konumundalar.
Bitcoin başlangıçta sahip olduğu kusursuz dijital para birimi çözümü için övülmüştür ancak şimdiye kadar Bitcoin’in harcanabileceği çok az yerin mevcut olduğu da göz ardı edilemeyen bir gerçektir. Tüm para birimlerinin en likit olanı şaşırtıcı bir şekilde likit işlem görmemektedir. Ayrıca, son zamanlarda binlerce altcoinin ortaya çıkması, tüm konseptin değerini düşürmektedir. Ethereum, akıllı sözleşmeler açısından Bitcoin için bir zorluk teşkil edebilmektedir. Ethereum yüksek bir potansiyele sahip olsa da, günümüzde hala bir Bitcoin’in %10’undan daha az dolar değerindedir.
Ethereum, tasarım gereği Bitcoin’den daha az eksik özelliklere sahip olsa da, diğer özellikleri çok daha fazla göreceli değer taşımaktadır. Bitcoin’in tek gerçek avantajı, piyasaya ilk çıkmış olmasıdır. Piyasa ile yakından ilgilenilmeye başlandığında, insanlar Ethereum’un geleceğe daha gerçekçi bir bakış sunduğunu görebilirler. Önümüzdeki yıllarda, işletmeler Ethereum üzerine kurulu akıllı sözleşme çözümlerini sistemlerine uygularken piyasa da bunu izleyecektir.
bitcoin
Bitcoin (BTC) $ 65,022.42
ethereum
Ethereum (ETH) $ 3,152.59
tether
Tether (USDT) $ 1.00
bnb
BNB (BNB) $ 574.66
solana
Solana (SOL) $ 149.70
usd-coin
USDC (USDC) $ 1.00
staked-ether
Lido Staked Ether (STETH) $ 3,151.41
xrp
XRP (XRP) $ 0.525989
dogecoin
Dogecoin (DOGE) $ 0.159675
the-open-network
Toncoin (TON) $ 6.14
cardano
Cardano (ADA) $ 0.497822
shiba-inu
Shiba Inu (SHIB) $ 0.000026
avalanche-2
Avalanche (AVAX) $ 37.07
wrapped-bitcoin
Wrapped Bitcoin (WBTC) $ 65,048.43
bitcoin-cash
Bitcoin Cash (BCH) $ 507.15
tron
TRON (TRX) $ 0.110835
polkadot
Polkadot (DOT) $ 7.10
chainlink
Chainlink (LINK) $ 14.77
internet-computer
Internet Computer (ICP) $ 15.29
matic-network
Polygon (MATIC) $ 0.716971
near
NEAR Protocol (NEAR) $ 6.21
litecoin
Litecoin (LTC) $ 84.26
uniswap
Uniswap (UNI) $ 7.72
leo-token
LEO Token (LEO) $ 5.75
dai
Dai (DAI) $ 1.00
aptos
Aptos (APT) $ 9.89
blockstack
Stacks (STX) $ 2.80
ethereum-classic
Ethereum Classic (ETC) $ 27.60
mantle
Mantle (MNT) $ 1.19
first-digital-usd
First Digital USD (FDUSD) $ 0.99998
filecoin
Filecoin (FIL) $ 6.52
crypto-com-chain
Cronos (CRO) $ 0.12927
render-token
Render (RNDR) $ 8.85
cosmos
Cosmos Hub (ATOM) $ 8.66
stellar
Stellar (XLM) $ 0.114202
okb
OKB (OKB) $ 54.96
hedera-hashgraph
Hedera (HBAR) $ 0.089814
renzo-restaked-eth
Renzo Restaked ETH (EZETH) $ 3,179.51
arbitrum
Arbitrum (ARB) $ 1.19
immutable-x
Immutable (IMX) $ 2.17
bittensor
Bittensor (TAO) $ 464.55
vechain
VeChain (VET) $ 0.042051
dogwifcoin
dogwifhat (WIF) $ 2.98
maker
Maker (MKR) $ 3,053.85
kaspa
Kaspa (KAS) $ 0.116734
the-graph
The Graph (GRT) $ 0.281437
injective-protocol
Injective (INJ) $ 28.57
optimism
Optimism (OP) $ 2.45
fetch-ai
Fetch.ai (FET) $ 2.44
pepe
Pepe (PEPE) $ 0.000006
wrapped-eeth
Wrapped eETH (WEETH) $ 3,267.00
ethena-usde
Ethena USDe (USDE) $ 1.00
theta-token
Theta Network (THETA) $ 2.25
monero
Monero (XMR) $ 119.59
coredaoorg
Core (CORE) $ 2.45
arweave
Arweave (AR) $ 32.41
fantom
Fantom (FTM) $ 0.755507
celestia
Celestia (TIA) $ 11.59
thorchain
THORChain (RUNE) $ 5.66
gala
GALA (GALA) $ 0.049123
lido-dao
Lido DAO (LDO) $ 2.09
rocket-pool-eth
Rocket Pool ETH (RETH) $ 3,477.75
bitget-token
Bitget Token (BGB) $ 1.28
sui
Sui (SUI) $ 1.37
floki
FLOKI (FLOKI) $ 0.000168
sei-network
Sei (SEI) $ 0.579537
beam-2
Beam (BEAM) $ 0.030324
jupiter-exchange-solana
Jupiter (JUP) $ 1.17
mantle-staked-ether
Mantle Staked Ether (METH) $ 3,224.59
quant-network
Quant (QNT) $ 106.58
algorand
Algorand (ALGO) $ 0.186952
ethena
Ethena (ENA) $ 1.07
whitebit
WhiteBIT Coin (WBT) $ 9.85
bonk
Bonk (BONK) $ 0.000021
neo
NEO (NEO) $ 19.72
flow
Flow (FLOW) $ 0.926316
bitcoin-sv
Bitcoin SV (BSV) $ 69.70
aave
Aave (AAVE) $ 91.19
flare-networks
Flare (FLR) $ 0.033695
bittorrent
BitTorrent (BTT) $ 0.000001
singularitynet
SingularityNET (AGIX) $ 0.982679
zebec-protocol
Zebec Protocol (ZBC) $ 0.023886
ether-fi-staked-eth
ether.fi Staked ETH (EETH) $ 3,138.69
ondo-finance
Ondo (ONDO) $ 0.820883
elrond-erd-2
MultiversX (EGLD) $ 43.51
dydx-chain
dYdX (DYDX) $ 2.33
ribbon-finance
Ribbon Finance (RBN) $ 1.20
wormhole
Wormhole (W) $ 0.625306
tokenize-xchange
Tokenize Xchange (TKX) $ 13.66
axie-infinity
Axie Infinity (AXS) $ 7.61
the-sandbox
The Sandbox (SAND) $ 0.479724
ronin
Ronin (RON) $ 3.41
ecash
eCash (XEC) $ 0.000054
worldcoin-wld
Worldcoin (WLD) $ 5.50
chiliz
Chiliz (CHZ) $ 0.115997
ordinals
ORDI (ORDI) $ 49.00
tezos
Tezos (XTZ) $ 1.05
pyth-network
Pyth Network (PYTH) $ 0.66804
havven
Synthetix Network (SNX) $ 3.04
jasmycoin
JasmyCoin (JASMY) $ 0.020313