loader image
WhatsApp Destek
Metadata

Dijital çağdaki veriler, dijital petrol olarak müjdelenmesi ile bilinmektedir. Yapılan araştırmalara göre son yirmi yılda toplu olarak üretilenden daha fazla verinin günlük olarak üretilmesiyle (hesaplama ve küresel bağlantıdaki teknolojik gelişmelerle birlikte) veriler, özünde değerli, kolay erişilebilir bir meta haline gelmiştir. Değeri yüksek, erişilebilir ve büyük olan veriler, Big Brothers'ın ilgi odağı haline gelmiştir.
Veriler, doğası gereği çok büyük yapıya sahip olabilmektedir, bir başka deyişle herhangi bir bilgiye dair görünüşte ilişkisiz olandan son derece hassas olana kadar her şeyi kapsamaktadır. Örnek olarak, hava durumu bir veri türüdür, ürün stok arzı, bireylerin hayati değerleri (kalp atış hızı, kan akışı) birer veri türü olarak bilinmektedir. Tüm veriler arasında en değerli olanı PII olarak bilinmektedir (Kişisel Olarak Tanımlanabilir Bilgiler); başka deyişle bu veri türü özel olarak kişilere ait bilgiler olarak bilinmektedir.
Ayrıca dünya çapındaki veri ihlalleri bir kargaşaya neden olmuş, milyarlarca insan bilgilerinin gizliliğine ilişkin hakları ihlal edilmiş ve ihlal edenler (eğer varsa) asgari düzeyde sorumlu tutulmuştur. Önde gelen insan yasalarından biri mahremiyet hakkıdır ve bu hak, dijital iletişimin hiper bağlantılılığı ile defalarca ihlal edilmiş bir yasa olarak bilinmektedir.
Bireyler ya da veri sahipleri mahremiyetlerini korumaya çalışırken, büyük teknoloji şirketleri veri sahiplerine maliyeti ne olursa olsun mümkün olduğu kadar çok veriyi kendi bünyelerinde mevcut duruma sokabilmek için büyük bir çaba harcamaktadır. Veri için harcanan bu çabaya yanıt olarak hükümetler, bireyleri özel verilerinin (PII, kişisel olarak tanımlanabilir bilgiler olarak da bilinmektedir) kötüye kullanımından ve art niyetten korumak için Avrupa'da GDPR ve Amerika Birleşik Devletleri'nde SHIELD + CCPA gibi düzenlemeler çıkarmıştır.
Günümüzde oluşturulan yeni modeller, verilerin toplanmasına, saklanmasına ve sindirilmesine yönelik uyarlanmıştır. Bunlar metadata kullanılarak oluşturulan modeller olarak bilinmektedir.
Metadata, yasal düzenlemelerden incelemeye tabi olan doğrudan bilgilerdir ve üst veriler, orijinal veriler (düzenlemeye tabi olmayan) hakkında soyut bilgiler olarak bilinmektedir. Herhangi bir kişi bilgi noktası elde ettiğinde ve bu iki noktaya dayanarak bir sonuç çıkardığında, bu sonuç metadata olarak sınıflandırılmaktadır. Meta veriler kısacası diğer veriler hakkında bilgileri içeren veriler olarak bilinmektedir. Bu bilgiler belirli bir işlemin özeti veya özellikleri olabilmektedir.
Meta veriler, "diğer veriler hakkında bilgi sağlayan verilerdir". Başka bir deyişle, "verilerle ilgili veriler" dir. Açıklayıcı meta veriler, yapısal meta veriler, idari meta veriler, referans meta veriler, istatistiksel meta veriler ve yasal meta veriler dahil olmak üzere birçok farklı meta veri türü mevcuttur.
Bazı meta veri türleri aşağıdaki gibi açıklanmıştır:
Açıklayıcı meta veriler, bir kaynak hakkında açıklayıcı bilgidir. Keşif ve tanımlama için kullanılır ve başlık, özet, yazar ve anahtar sözcük gibi detaylardan oluşur.
Yapısal meta veriler, bileşik nesnelerin nasıl bir araya getirildiğini, örneğin sayfaların bölümleri oluşturmak için nasıl sıralandığını gösterir. Yapısal meta veriler, Dijital malzemelerin türlerini, sürümlerini, ilişkilerini ve diğer özelliklerini açıklar.
Yönetim meta verileri; kaynak türü, izinler ve oluşturulma tarihi ve oluşturulma yöntemi gibi bir kaynağı yönetmeye yardımcı olan bilgileri içerir.
Referans meta verileri, istatistiksel verilerin içeriği ve kalitesiyle ilgili bilgileri içeren verilerdir.
İstatistiksel meta veriler; istatistiksel verileri toplayan, işleyen veya üreten süreçleri tanımlayabilir.
Yasal meta veriler, sağlanmışsa yaratıcı, telif hakkı sahibi ve genel lisanslama hakkında bilgi sağlar.
Kripto Metadata
Kripto para birimlerinin ortaya çıkışından bu yana en iyi özelliklerinden biri, herkese açık yapıda olmasıdır. Kripto varlıklarının üzerine inşa edildiği (Blockchain) dağıtılmış defter teknolojisi, chain üzerinde yürütülen tüm faaliyetlerin son derece ayrıntılı bir düzeyde denetlenmesine izin vermesi anlamında oldukça şeffaftır. Açık ve kapalı fiyattan hacme, on-chain hesap bakiyelerine, emisyon çizelgelerine ve ötesine, küresel finansal varlığı nedeniyle, kripto para birimi veri açısından zengin olmaktadır.
Kriptoda bulunan veriler üç genel kategoriye ayrılabilmektedir, bunlar: Ekonomik, teknik ve sosyal veriler olarak bilinmektedir. Üç kategorinin birbiriyle örtüşen yönleri vardır ancak bunların uygun etki alanlarına uygulamaları, aynı veri noktasının farklı kesinti biçimleri için kullanılmasına izin vermektedir.
bitcoin
Bitcoin (BTC) $ 67,051.97
ethereum
Ethereum (ETH) $ 3,496.91
tether
Tether (USDT) $ 1.00
bnb
BNB (BNB) $ 599.17
solana
Solana (SOL) $ 175.31
staked-ether
Lido Staked Ether (STETH) $ 3,496.76
usd-coin
USDC (USDC) $ 0.999653
xrp
XRP (XRP) $ 0.585802
dogecoin
Dogecoin (DOGE) $ 0.130911
the-open-network
Toncoin (TON) $ 7.15
cardano
Cardano (ADA) $ 0.429797
avalanche-2
Avalanche (AVAX) $ 31.29
tron
TRON (TRX) $ 0.13458
shiba-inu
Shiba Inu (SHIB) $ 0.000018
wrapped-bitcoin
Wrapped Bitcoin (WBTC) $ 67,085.97
chainlink
Chainlink (LINK) $ 14.46
polkadot
Polkadot (DOT) $ 6.28
bitcoin-cash
Bitcoin Cash (BCH) $ 392.54
near
NEAR Protocol (NEAR) $ 6.10
uniswap
Uniswap (UNI) $ 7.97
litecoin
Litecoin (LTC) $ 73.30
dai
Dai (DAI) $ 0.999257
leo-token
LEO Token (LEO) $ 5.67
wrapped-eeth
Wrapped eETH (WEETH) $ 3,646.54
pepe
Pepe (PEPE) $ 0.000012
matic-network
Polygon (MATIC) $ 0.536799
internet-computer
Internet Computer (ICP) $ 10.19
kaspa
Kaspa (KAS) $ 0.179943
fetch-ai
Artificial Superintelligence Alliance (FET) $ 1.42
ethereum-classic
Ethereum Classic (ETC) $ 23.64
aptos
Aptos (APT) $ 7.37
ethena-usde
Ethena USDe (USDE) $ 1.00
stellar
Stellar (XLM) $ 0.10417
monero
Monero (XMR) $ 163.60
mantle
Mantle (MNT) $ 0.878241
blockstack
Stacks (STX) $ 1.93
render-token
Render (RNDR) $ 7.03
injective-protocol
Injective (INJ) $ 27.45
filecoin
Filecoin (FIL) $ 4.65
arbitrum
Arbitrum (ARB) $ 0.783181
hedera-hashgraph
Hedera (HBAR) $ 0.072945
maker
Maker (MKR) $ 2,803.28
okb
OKB (OKB) $ 42.51
dogwifcoin
dogwifhat (WIF) $ 2.54
immutable-x
Immutable (IMX) $ 1.64
crypto-com-chain
Cronos (CRO) $ 0.094227
cosmos
Cosmos Hub (ATOM) $ 6.44
vechain
VeChain (VET) $ 0.030238
bittensor
Bittensor (TAO) $ 337.53
arweave
Arweave (AR) $ 33.57
optimism
Optimism (OP) $ 1.93
bonk
Bonk (BONK) $ 0.000031
sui
Sui (SUI) $ 0.842775
the-graph
The Graph (GRT) $ 0.215432
first-digital-usd
First Digital USD (FDUSD) $ 0.998103
rocket-pool-eth
Rocket Pool ETH (RETH) $ 3,921.19
renzo-restaked-eth
Renzo Restaked ETH (EZETH) $ 3,547.44
floki
FLOKI (FLOKI) $ 0.000199
mantle-staked-ether
Mantle Staked Ether (METH) $ 3,644.85
lido-dao
Lido DAO (LDO) $ 1.90
notcoin
Notcoin (NOT) $ 0.016031
thorchain
THORChain (RUNE) $ 4.81
bitget-token
Bitget Token (BGB) $ 1.15
theta-token
Theta Network (THETA) $ 1.60
ondo-finance
Ondo (ONDO) $ 1.08
whitebit
WhiteBIT Coin (WBT) $ 10.12
fantom
Fantom (FTM) $ 0.515653
aave
Aave (AAVE) $ 97.40
jasmycoin
JasmyCoin (JASMY) $ 0.02948
based-brett
Brett (BRETT) $ 0.143753
coredaoorg
Core (CORE) $ 1.58
jupiter-exchange-solana
Jupiter (JUP) $ 1.04
celestia
Celestia (TIA) $ 6.59
pyth-network
Pyth Network (PYTH) $ 0.359303
algorand
Algorand (ALGO) $ 0.155955
sei-network
Sei (SEI) $ 0.386403
ether-fi-staked-eth
ether.fi Staked ETH (EETH) $ 3,500.11
mantra-dao
MANTRA (OM) $ 1.34
quant-network
Quant (QNT) $ 74.06
gatechain-token
Gate (GT) $ 7.86
elrond-erd-2
MultiversX (EGLD) $ 35.87
flow
Flow (FLOW) $ 0.637608
beam-2
Beam (BEAM) $ 0.019072
kucoin-shares
KuCoin (KCS) $ 9.91
gala
GALA (GALA) $ 0.025527
msol
Marinade Staked SOL (MSOL) $ 211.38
axie-infinity
Axie Infinity (AXS) $ 6.29
popcat
Popcat (POPCAT) $ 0.948811
bitcoin-sv
Bitcoin SV (BSV) $ 46.67
eos
EOS (EOS) $ 0.605156
flare-networks
Flare (FLR) $ 0.020182
kelp-dao-restaked-eth
Kelp DAO Restaked ETH (RSETH) $ 3,566.34
tokenize-xchange
Tokenize Xchange (TKX) $ 11.16
dydx-chain
dYdX (DYDX) $ 1.43
bittorrent
BitTorrent (BTT) $ 0.0000008965012
ethereum-name-service
Ethereum Name Service (ENS) $ 26.12
ordinals
ORDI (ORDI) $ 40.71
akash-network
Akash Network (AKT) $ 3.52
neo
NEO (NEO) $ 11.77
ethena
Ethena (ENA) $ 0.473245