loader image
WhatsApp Destek
Merkeziyetsizleşme-Decentralization

Merkeziyetsizleşme, merkezi bir yetkinin ya da otoritenin, merkezi olmayan bir hale dönüştürüldüğü süreçtir. Birçok para birimi ve finans sitemi merkezidir anca blok zincir teknolojisinin ve merkeziyetsiz borsaların ortaya çıkmasıyla beraber bu durum değişmeye başlamıştır.
Merkeziyetsiz bir borsada, teknolojik olanaklar sayesinde yatırımcılar merkezi bir borsa üzerinden işlem yapmak yerine doğrudan birbirleriyle anlaşabilir. Merkeziyetsiz para birimleri veya kripto para birimleri kullanan sanal borsalar, merkeziyetsiz borsalara örnektir.
Merkeziyetsiz bir borsa, gerçek zamanlı olarak fiyat tekliflerini/taleplerini iletmek ve görüntülemek için çeşitli dijital cihazlar kullanır. Bu sayede alıcı, satıcı ve bayilerin menkul kıymet işlemleri için aynı yerde bulunmalarına gerek kalmaz.
Merkeziyetsiz para birimi nedir?
Merkeziyetsiz para birimi, eşler arası para ya da dijital para birimi kavramlarının hepsi, banka gibi üçüncü bir tarafa ihtiyaç duymadan servet ya da başka herhangi bir malın mülkiyetini transfer etme yöntemlerini ifade eder. Çoğu merkezi ve bazıları merkeziyetsiz borsalar fiat para birimlerini veya ABD doları gibi bir merkez bankaları tarafından dağıtılan fiziksel paraları kullanır. Merkeziyetsiz para birimleri ise öncelikle sanal borsalarda kullanılır. Merkeziyetsiz para birimlerinin en bilinenleri Bitcoin (BTC) ve Ether’dir (ETH).
Merkeziyetsiz borsaların avantajları ve dezavantajları
Merkeziyetsiz borsaların kullanıcılar için çeşitli avantajları ve dezavantajları vardır. Bunlar şu şekilde sayılabilir:
Avantajlar
Bazıları, merkeziyetsiz borsaların bilgisayar korsanlarına karşı daha korunaklı olduğunu düşünüyor. Son zamanlarda bunun doğru olmayabileceği görülmüş olsa da bu düşüncenin temelinde, merkeziyetsiz borsaların tek bir veri kaynağı olmaması yatıyor.
Merkeziyetsiz borsalar, özellikle tüm tarafların karşılıklı olarak üzerinde anlaşmaya varılan veri ve bilgileri paylaşmasını sağlayan bir teknolojiyi kullanıyorlarsa, taraflar arasında şeffaflığı sağlayabilir.
Merkeziyetsiz sanal borsaların birçok kullanıcısı, düzenleyici gözetiminin olmayışını bir avantaj ya da üçüncü taraflardan bağımsızlık, bir çeşit özgürlük olarak algılıyor.
Aracıların olmaması, düzenlenmiş borsalara göre daha düşük işlem maliyetleri anlamına geliyor.
Dezavantajlar
Bununla birlikte, bu gözetim eksikliğinin bir dezavantajı, işlemleri izleyecek, yardım teklif edecek veya yasal bir çerçeve sağlayacak hiçbir idari makamın olmamasıdır.
Merkeziyetsiz borsalar aracılığıyla daha fazla finansal işlem gerçekleştirildikçe, düzenleyiciler ve yasal yaptırımlar için zorluklar oluşabilir. Buna karşılık, merkezileştirilmiş piyasalar, düzenleyicilere şüpheli olabilecek işlemlerle ilgili olarak gerekirse harekete geçmeleri için net bir yol sunar.
Blok zincirde merkeziyetsizlik, denetim ve karar verme işlevinin merkezi bir oluşumdan (birey, şirket veya insan grubu) dağınık bir ağa transferini ima eder. Merkeziyetsiz ağlar, üyelerin birbirlerine güven duyma ihtiyaçlarını azaltmaya ve birbirleri üzerinde ağın gücünü bozacak şekilde yetki sahibi olma yetilerini ortadan kaldırmaya çalışır.
Merkeziyetsizlik neden önemlidir?
Merkeziyetsizlik aslında yeni bir fikir değil. Teknolojik bir düzenleme kurarken, genellikle merkezileştirilmiş, merkeziyetsiz ve dağınık olmak üzere üç temel ağ yapısı düşünülür.
Blok zinciri teknolojileri sıklıkla merkeziyetsiz ağları kullansa da bir blok zinciri uygulamasının kendisi merkezi veya merkeziyetsiz olarak sınıflandırılamaz. Belki de merkeziyetsizlik değişken bir ölçektir ve bir blok zinciri uygulamasının tüm bölümlerine uygulanmalıdır. Bir uygulamadaki varlıkların yönetimini ve varlıklara giriş hakkını merkeziyetsizleştirerek, daha belirgin ve daha istenen şekilde destek sağlanabilir.
bitcoin
Bitcoin (BTC) $ 67,184.00
ethereum
Ethereum (ETH) $ 3,501.07
tether
Tether (USDT) $ 1.00
bnb
BNB (BNB) $ 597.43
solana
Solana (SOL) $ 175.31
staked-ether
Lido Staked Ether (STETH) $ 3,500.62
usd-coin
USDC (USDC) $ 1.00
xrp
XRP (XRP) $ 0.588304
dogecoin
Dogecoin (DOGE) $ 0.131734
the-open-network
Toncoin (TON) $ 7.16
cardano
Cardano (ADA) $ 0.430614
avalanche-2
Avalanche (AVAX) $ 30.87
tron
TRON (TRX) $ 0.134565
shiba-inu
Shiba Inu (SHIB) $ 0.000018
wrapped-bitcoin
Wrapped Bitcoin (WBTC) $ 67,193.00
chainlink
Chainlink (LINK) $ 14.45
polkadot
Polkadot (DOT) $ 6.29
bitcoin-cash
Bitcoin Cash (BCH) $ 393.23
near
NEAR Protocol (NEAR) $ 6.13
uniswap
Uniswap (UNI) $ 7.98
litecoin
Litecoin (LTC) $ 73.41
dai
Dai (DAI) $ 1.00
leo-token
LEO Token (LEO) $ 5.68
wrapped-eeth
Wrapped eETH (WEETH) $ 3,660.22
pepe
Pepe (PEPE) $ 0.000012
matic-network
Polygon (MATIC) $ 0.537126
internet-computer
Internet Computer (ICP) $ 10.16
kaspa
Kaspa (KAS) $ 0.180145
fetch-ai
Artificial Superintelligence Alliance (FET) $ 1.42
ethereum-classic
Ethereum Classic (ETC) $ 23.62
aptos
Aptos (APT) $ 7.36
ethena-usde
Ethena USDe (USDE) $ 1.00
stellar
Stellar (XLM) $ 0.104179
monero
Monero (XMR) $ 163.33
mantle
Mantle (MNT) $ 0.879334
blockstack
Stacks (STX) $ 1.93
render-token
Render (RNDR) $ 7.01
injective-protocol
Injective (INJ) $ 27.47
filecoin
Filecoin (FIL) $ 4.65
hedera-hashgraph
Hedera (HBAR) $ 0.073181
arbitrum
Arbitrum (ARB) $ 0.784244
maker
Maker (MKR) $ 2,797.58
dogwifcoin
dogwifhat (WIF) $ 2.56
okb
OKB (OKB) $ 42.46
immutable-x
Immutable (IMX) $ 1.63
crypto-com-chain
Cronos (CRO) $ 0.094093
cosmos
Cosmos Hub (ATOM) $ 6.44
vechain
VeChain (VET) $ 0.030398
bittensor
Bittensor (TAO) $ 339.98
arweave
Arweave (AR) $ 33.43
optimism
Optimism (OP) $ 1.92
bonk
Bonk (BONK) $ 0.000031
sui
Sui (SUI) $ 0.84382
the-graph
The Graph (GRT) $ 0.215707
first-digital-usd
First Digital USD (FDUSD) $ 0.997177
rocket-pool-eth
Rocket Pool ETH (RETH) $ 3,919.93
renzo-restaked-eth
Renzo Restaked ETH (EZETH) $ 3,551.56
floki
FLOKI (FLOKI) $ 0.000201
mantle-staked-ether
Mantle Staked Ether (METH) $ 3,640.73
lido-dao
Lido DAO (LDO) $ 1.91
notcoin
Notcoin (NOT) $ 0.016118
thorchain
THORChain (RUNE) $ 4.82
bitget-token
Bitget Token (BGB) $ 1.15
theta-token
Theta Network (THETA) $ 1.60
ondo-finance
Ondo (ONDO) $ 1.08
coredaoorg
Core (CORE) $ 1.64
whitebit
WhiteBIT Coin (WBT) $ 10.13
fantom
Fantom (FTM) $ 0.51723
aave
Aave (AAVE) $ 97.32
jasmycoin
JasmyCoin (JASMY) $ 0.029743
based-brett
Brett (BRETT) $ 0.143949
jupiter-exchange-solana
Jupiter (JUP) $ 1.04
celestia
Celestia (TIA) $ 6.63
pyth-network
Pyth Network (PYTH) $ 0.361469
algorand
Algorand (ALGO) $ 0.15627
sei-network
Sei (SEI) $ 0.386334
ether-fi-staked-eth
ether.fi Staked ETH (EETH) $ 3,505.49
mantra-dao
MANTRA (OM) $ 1.34
quant-network
Quant (QNT) $ 74.32
gatechain-token
Gate (GT) $ 7.86
elrond-erd-2
MultiversX (EGLD) $ 35.81
flow
Flow (FLOW) $ 0.640269
beam-2
Beam (BEAM) $ 0.018901
kucoin-shares
KuCoin (KCS) $ 9.89
popcat
Popcat (POPCAT) $ 0.960747
gala
GALA (GALA) $ 0.025573
msol
Marinade Staked SOL (MSOL) $ 211.43
axie-infinity
Axie Infinity (AXS) $ 6.30
bitcoin-sv
Bitcoin SV (BSV) $ 46.70
eos
EOS (EOS) $ 0.606335
flare-networks
Flare (FLR) $ 0.020224
kelp-dao-restaked-eth
Kelp DAO Restaked ETH (RSETH) $ 3,565.93
tokenize-xchange
Tokenize Xchange (TKX) $ 11.17
bittorrent
BitTorrent (BTT) $ 0.00000089623613
dydx-chain
dYdX (DYDX) $ 1.43
ordinals
ORDI (ORDI) $ 40.92
ethereum-name-service
Ethereum Name Service (ENS) $ 26.12
akash-network
Akash Network (AKT) $ 3.51
neo
NEO (NEO) $ 11.80
mog-coin
Mog Coin (MOG) $ 0.000002