loader image
WhatsApp Destek
Merkeziyetsiz Uygulama-Decentralized Application (DApp)

Decentralized Application yani “merkezi olmayan uygulamalar” (DApps), dağıtılmış bir bilgi işlem sistemi, yani bir blok zinciri ağı üzerinde çalışan uygulamalardır. DApp’ler, tek bir bilgisayar yerine bir blok zinciri veya P2P bilgisayar ağında çalışmakla birlikte tek bir otoritenin görüş ve kontrolü dışındadır. DApp'ler bir blok zinciri ağının üzerinde çalışan açık kaynaklı projeler olarak tasarlanmıştır. Buna karşılık, bu ağların dağıtılmış doğası şeffaflık, merkezi olmayan bir sistem ve saldırılara karşı direnç sağlar.
DApp’lerin Özellikleri
Merkezi olmayan uygulamalar, tüm ağ aktörlerinin durumunu yöneten blok zinciri ile iletişim kuran bir yazılım parçasıdır. Merkezi olmayan uygulamaların arayüzü, günümüzde herhangi bir web sitesinden veya mobil uygulamadan farklı görünmez. DApp'lerin genel özellikleri ise aşağıdaki gibidir:
• Açık Kaynak-Kaynak Kodu: Kasıtlı olarak halka açık hale getirilmiştir, yani herkes kodu doğrulayabilir, kullanabilir, kopyalayabilir ve değiştirebilir.
• Merkezi Olmayan: DApp'ler blok zinciri ağlarında çalıştığından, tek bir varlık veya otorite tarafından kontrol edilmezler. Bunun yerine, birden çok kullanıcı veya node tarafından korunurlar.
• Kriptografik Olarak Güvenli: Uygulama kriptografi ile korunur, yani tüm veriler halka açık bir blok zincirinde kaydedilir ve saklanır.
Eski uygulamalarda, DApp'lerin çözmeye çalıştığı birden çok problem vardır. Geleneksel bir uygulama yerine bir DApp seçmenin ana yararı, geleneksel uygulamaların verilerini tek bir varlık tarafından kontrol edilen sunucularda depolayarak merkezi bir mimari kullanmasıdır. Bu tip uygulamaların, teknik sorunlara ve kötü niyetli saldırılara açık olan tek bir hata noktasına sahip oldukları anlamına gelir.
Güvenliği ihlal edilmiş bir merkezi sunucu, uygulamanın tüm ağını kapatıp onu geçici veya kalıcı olarak kullanılamaz hale getirebilir. Bunun dışında, merkezi sistemler veri sızıntısı veya hırsızlığından sık sık etkilenirler, bu da şirketleri ve bireysel kullanıcıları risk altına sokar.
DApp'ler bir P2P ağında veya bir blok zinciri ağında çalışabilir. Örneğin, BitTorrent, Tor ve Popcorn Time, bir P2P ağının parçası olan bilgisayarlarda çalışan ve birden fazla katılımcının içerik tükettiği, içeriği beslediği veya tohumladığı veya her iki işlevi aynı anda gerçekleştirdiği uygulamalardır.
Merkezi olmayan bir uygulamanın ön ucu görünen kısmı, arka ucu ise tüm iş mantığını temsil eder. Bu iş mantığı, temel blok zinciri ile etkileşime giren bir veya birkaç akıllı sözleşme ile temsil edilir. Fotoğraf, video veya ses gibi dosyaların yanı sıra ön uç, Swarm veya IPFS gibi merkezi olmayan depolama ağlarında barındırılabilir. Geleneksel Web uygulamaları, bir web sayfasını oluşturmak için HTML, CSS ve javascript veya benzerlerini kullanır. Bu sayfa, tüm verilerin depolandığı merkezi bir veritabanı ile etkileşime girer.
Örneğin Twitter, Facebook, Amazon veya Airbnb gibi bir hizmeti kullandığınızda ilgili web sayfası, kişisel verilerinizi ve sunucularında depolanan diğer gerekli bilgileri işlemek ve bunları sayfada görüntülemek için bir API'yi çağırır. Kişiselleştirilmiş veriler servis sağlayıcının sunucusunda saklandığından, kimlik ve kimlik doğrulama için kullanıcı kimliği ve şifreler düşük güvenlik seviyeleriyle kullanılır.
Kripto Paralarda DApp’lerin Kullanımı
Farklı kullanım durumlarına sahip çok çeşitli DApp'ler vardır. Bunlar, oyunlar, sosyal medya platformları, kripto para birimi cüzdanları ve finansal uygulamaları (DeFi) içerebilir.
Kripto para birimleri bağlamında, dApp'ler halka açık, açık kaynaklı, merkezi olmayan bir ortamda bir blok zinciri ağı üzerinde çalışır ve herhangi bir tek otorite tarafından kontrol ve müdahaleden muaftır.
Akıllı sözleşmeler, merkezi olmayan bir uygulamanın temel mantığını temsil eder. Merkezi olmayan uygulamalar, tokenlaştırılmış bir sistem (akıllı sözleşmelerin kullanılmasıyla oluşturulan tokenlar) aracılığıyla kendi etkinliklerini besler. Tokenlar belirli bir DApp için spesifik olabilir veya Ethereum (ETH) kullanan CryptoKitties’in durumunda olduğu gibi DApp'ı barındıran blok zincirine özgü olabilirler.
Örneğin, bir geliştirici Twitter benzeri bir dApp oluşturabilir ve bunu herhangi bir kullanıcının mesaj yayınlayabileceği bir blok zincirine koyabilir. Bir kez yayınlandıktan sonra, uygulama yaratıcıları dahil hiç kimse mesajları silemez.
bitcoin
Bitcoin (BTC) $ 67,184.00
ethereum
Ethereum (ETH) $ 3,501.07
tether
Tether (USDT) $ 1.00
bnb
BNB (BNB) $ 597.43
solana
Solana (SOL) $ 175.31
staked-ether
Lido Staked Ether (STETH) $ 3,500.62
usd-coin
USDC (USDC) $ 1.00
xrp
XRP (XRP) $ 0.588304
dogecoin
Dogecoin (DOGE) $ 0.131734
the-open-network
Toncoin (TON) $ 7.16
cardano
Cardano (ADA) $ 0.430614
avalanche-2
Avalanche (AVAX) $ 30.87
tron
TRON (TRX) $ 0.134565
shiba-inu
Shiba Inu (SHIB) $ 0.000018
wrapped-bitcoin
Wrapped Bitcoin (WBTC) $ 67,193.00
chainlink
Chainlink (LINK) $ 14.45
polkadot
Polkadot (DOT) $ 6.29
bitcoin-cash
Bitcoin Cash (BCH) $ 393.23
near
NEAR Protocol (NEAR) $ 6.13
uniswap
Uniswap (UNI) $ 7.98
litecoin
Litecoin (LTC) $ 73.41
dai
Dai (DAI) $ 1.00
leo-token
LEO Token (LEO) $ 5.68
wrapped-eeth
Wrapped eETH (WEETH) $ 3,660.22
pepe
Pepe (PEPE) $ 0.000012
matic-network
Polygon (MATIC) $ 0.537126
internet-computer
Internet Computer (ICP) $ 10.16
kaspa
Kaspa (KAS) $ 0.180145
fetch-ai
Artificial Superintelligence Alliance (FET) $ 1.42
ethereum-classic
Ethereum Classic (ETC) $ 23.62
aptos
Aptos (APT) $ 7.36
ethena-usde
Ethena USDe (USDE) $ 1.00
stellar
Stellar (XLM) $ 0.104179
monero
Monero (XMR) $ 163.33
mantle
Mantle (MNT) $ 0.879334
blockstack
Stacks (STX) $ 1.93
render-token
Render (RNDR) $ 7.01
injective-protocol
Injective (INJ) $ 27.47
filecoin
Filecoin (FIL) $ 4.65
hedera-hashgraph
Hedera (HBAR) $ 0.073181
arbitrum
Arbitrum (ARB) $ 0.784244
maker
Maker (MKR) $ 2,797.58
dogwifcoin
dogwifhat (WIF) $ 2.56
okb
OKB (OKB) $ 42.46
immutable-x
Immutable (IMX) $ 1.63
crypto-com-chain
Cronos (CRO) $ 0.094093
cosmos
Cosmos Hub (ATOM) $ 6.44
vechain
VeChain (VET) $ 0.030398
bittensor
Bittensor (TAO) $ 339.98
arweave
Arweave (AR) $ 33.43
optimism
Optimism (OP) $ 1.92
bonk
Bonk (BONK) $ 0.000031
sui
Sui (SUI) $ 0.84382
the-graph
The Graph (GRT) $ 0.215707
first-digital-usd
First Digital USD (FDUSD) $ 0.997177
rocket-pool-eth
Rocket Pool ETH (RETH) $ 3,919.93
renzo-restaked-eth
Renzo Restaked ETH (EZETH) $ 3,551.56
floki
FLOKI (FLOKI) $ 0.000201
mantle-staked-ether
Mantle Staked Ether (METH) $ 3,640.73
lido-dao
Lido DAO (LDO) $ 1.91
notcoin
Notcoin (NOT) $ 0.016118
thorchain
THORChain (RUNE) $ 4.82
bitget-token
Bitget Token (BGB) $ 1.15
theta-token
Theta Network (THETA) $ 1.60
ondo-finance
Ondo (ONDO) $ 1.08
coredaoorg
Core (CORE) $ 1.64
whitebit
WhiteBIT Coin (WBT) $ 10.13
fantom
Fantom (FTM) $ 0.51723
aave
Aave (AAVE) $ 97.32
jasmycoin
JasmyCoin (JASMY) $ 0.029743
based-brett
Brett (BRETT) $ 0.143949
jupiter-exchange-solana
Jupiter (JUP) $ 1.04
celestia
Celestia (TIA) $ 6.63
pyth-network
Pyth Network (PYTH) $ 0.361469
algorand
Algorand (ALGO) $ 0.15627
sei-network
Sei (SEI) $ 0.386334
ether-fi-staked-eth
ether.fi Staked ETH (EETH) $ 3,505.49
mantra-dao
MANTRA (OM) $ 1.34
quant-network
Quant (QNT) $ 74.32
gatechain-token
Gate (GT) $ 7.86
elrond-erd-2
MultiversX (EGLD) $ 35.81
flow
Flow (FLOW) $ 0.640269
beam-2
Beam (BEAM) $ 0.018901
kucoin-shares
KuCoin (KCS) $ 9.89
popcat
Popcat (POPCAT) $ 0.960747
gala
GALA (GALA) $ 0.025573
msol
Marinade Staked SOL (MSOL) $ 211.43
axie-infinity
Axie Infinity (AXS) $ 6.30
bitcoin-sv
Bitcoin SV (BSV) $ 46.70
eos
EOS (EOS) $ 0.606335
flare-networks
Flare (FLR) $ 0.020224
kelp-dao-restaked-eth
Kelp DAO Restaked ETH (RSETH) $ 3,565.93
tokenize-xchange
Tokenize Xchange (TKX) $ 11.17
bittorrent
BitTorrent (BTT) $ 0.00000089623613
dydx-chain
dYdX (DYDX) $ 1.43
ordinals
ORDI (ORDI) $ 40.92
ethereum-name-service
Ethereum Name Service (ENS) $ 26.12
akash-network
Akash Network (AKT) $ 3.51
neo
NEO (NEO) $ 11.80
mog-coin
Mog Coin (MOG) $ 0.000002