loader image
WhatsApp Destek
Hashed TimeLock Contract (HTLC)

Hashed TimeLock Contract (HTLC), yani Türkçe karşılığı “Hashlenmiş Zaman Kilidi Sözleşmesi” terimi, ödeme kanallarını değiştirebilen akıllı sözleşmeler oluşturmak için kullanılan özel bir özelliği ifade etmektedir. Teknik olarak HTLC özelliği, iki kullanıcı arasında zamana bağlı işlemlerin uygulanmasını sağlamaktadır. Uygulamada, bir HTLC işleminin alıcısı, belirli bir zaman çerçevesi (blok sayısı) içinde bir kriptografik kanıt sunarak ödemeyi kabul etmelidir. Alıcı ödemeyi kaybederse veya talep edemezse, para asıl gönderene iade edilir.
Hashed Timelock Sözleşmesi (HTLC), kripto para endüstrisinde koşullu ödemeler üretmek için kullanılan bir işlem anlaşması olarak tanımlanmaktadır. Temel olarak, alıcının veya fayda sağlayanın önceden belirlenmiş bir süre veya bir son tarihten önce ödemenin alındığını onaylamasının gerekli olduğu bir ödemedir. Alıcının ödemeyi kriptografik ödeme kanıtı şeklinde onaylaması gerekmekte, aksi takdirde ise bu ödemeyi talep etme hakkını kaybetmektedir. Daha sonrasında ise alacaklıya iade edilmektedir. Bu nedenle, bir HTLC temel olarak kripto dünyasında zamana bağlı işlemleri uygulamaktadır. Alıcı, önceden belirlenmiş belirli bir süre içinde ödemenin alındığına dair kriptografik bir kanıt oluşturmazsa, herhangi bir para almayacaktır ve işlem geçersiz hale gelmektedir.
HTLC özelliği, herhangi bir aracının güvenini gerektirmeden çeşitli kanallar üzerinden güvenli para transferlerine izin vermek için hem çift yönlü hem de yönlendirilmiş ödeme kanallarında uygulanmaktadır.
Bitcoin Lightning Network, hashlenmiş Zaman Kilidi Sözleşmelerinin en popüler kullanım örneklerinden biri olarak bilinmektedir. HTLC'yi ödeme kanallarına uygulayarak, fonlar, herhangi bir güven seviyesi gerektirmeden, birbirine bağlı ödeme kanalları aracılığıyla kullanıcıdan kullanıcıya işlem görebilmektedir. Bu işlem, ağ yönlendirmesi olarak bilinmektedir. Buna örnek olarak, Ali'nin, bir ödeme kanalıyla doğrudan bağlantılı olmasalar bile Ayşe ile para alışverişi yapmasına izin vermektedir. HTLC, Ali'nin parasını ağın diğer katılımcıları (örn: Ömer) aracılığıyla Ayşe'yr göndermesine olanak tanımakta ve hashlock ve timelock özellikleri, Ömer'in fonları kullanamamasını sağlar.
Lightning Network'te kullanılmanın yanı sıra HTLC'ler, zincirler arası atomik takaslar, finansal akıllı sözleşmeler ve dijital emanetler gibi diğer bağlamlarda da yararlı olabilir. HTLC'yi standart kripto para birimi işlemlerinden ayıran iki temel unsur vardır. Bunlar Hashlock ve Timelock olarak bilinmektedir.
Hashlock Nedir?
Finans ve yatırım dünyasında bir hashlock, bazı önemli veriler veya çok beklenen bir işlem gibi belirli bir gerekli parametre kamuya açıklanıncaya kadar nakit çıkışını (yani bir yatırım ya da satın alma) sınırlamayı içeren bir sınırlama veya kısıtlama biçimi olarak bilinmektedir. Hashlock, Hashed Timelock Sözleşmeleri (HTLC) sisteminin ayrılmaz bir parçasıdır.
Hashlock: Belirli bir veri parçası kamuya açıklanana kadar (kriptografik bir kanıt olarak) fonların harcanmasını kısıtlayan bir işlev. Bu tür bir kanıt, hashlock'un ön görüntüsü olarak da adlandırılabilir. Ön görüntü, hashlock'u oluşturmak ve daha sonra fonlarını açmak için kullanılan bilgi parçasıdır.
Timelock Nedir?
Finans ve yatırım dünyasında (özellikle kripto para birimleri dünyasında) hashed timelock, önceden belirlenmiş veya önceden tahmin edilmiş bir zamana ulaşılıncaya kadar bir işlemi veya hesabı kilitleyen bir tür kilitleme veya kısıtlama mekanizmasıdır. Bu mekanizma, belirli miktarda Bitcoin veya kripto para biriminin kilitleneceği ve önceden belirlenmiş veya önceden tahmin edilmiş bir süreye ulaşılana kadar harcanmayacağı anlamına gelmektedir.
Timelock: Gelecekte belirli bir zamana (veya blok yüksekliğine) kadar fonların harcanmasını kısıtlayan bir işlevdir. Örneğin, CheckLockTimeVerify veya CheckSequenceVerify gibi işlevler kullanılarak Bitcoin'de elde edilebilmektedir.
Hashlock ve Timelock Mekanizmaları Nasıl İşlemektedir?
HTLC mekanizması, kripto işlemlerinin çözümünde çok önemli bir rol oynaması sebebiyle hashlock ve timelock mekanizmalarından sonra adlandırılmıştır.
Hashlock, ödeme yapan veya işlemi başlatan tarafından oluşturulan bir kriptografik anahtar biçimindeki sınırlayıcı veya kısıtlayıcı bir mekanizmadır. İşlemi başlatan kişi bir anahtar oluşturmakta ve onu hash etmektedir. Hash daha sonra son işlem gerçekleştirilip yürütülene kadar saklanmaktadır.
Timelock ise, HTLC sözleşmelerinde kullanılan bir kilitleme mekanizmasıdır. HTLC sistemi kullanılarak işlemler veya sözleşmeler oluşturulduğunda, bir dizi ikili timelock oluşturulmaktadır. Yaklaşan işlem ya da sözleşme üzerinde ise iki farklı zaman kısıtlaması belirlenmektedir. Birincisi CheckLockTimeVerify (CLTV) zaman kilidi olarak adlandırılmaktadır. Bir temel zaman belirleyip buna göre kripto para birimini kilitlemekte ve serbest bırakmaktadır. İkinci zaman kilidi ise CheckSequenceVerify (CSV) olarak adlandırılmaktadır. İşlemi kilitlemez, bunun yerine oluşturulan kilitlerin sayısını kontrol etmek için uygulanır ve bu da işlemin tamamlanmasının belirlenmesine yardımcı olmaktadır.
Hashed Timelock Sözleşmelerinin Avantajları
Hashed Timelock Contract kullanımının sağladığı bazı avantajlar var. Bu avantajlar aşağıda sıralanmıştır.
Zamana Bağlı İşlemler
Hashed Timelock Sözleşme sistemi kullanmak, zamana bağlı işlemler sağlamaktadır. İşlemlerin zamanında yapılmasını ve dolayısıyla ödemelerin zamanında yapılmasını ve alınmasını garanti etmektedir.
Atomik Takaslar
İşlemleri halletmek için HTLC sistemini kullanmak, atomik takas yapma yeteneğini oluşturmaktadır. Atomik takas, kripto para birimi işlemlerinin merkezi organlar, borsalar veya aracılar kullanılmadan çözülmesini sağlayan bir akıllı sözleşme teknolojisi biçimidir. Herhangi bir aracı olmadan işlemlerin daha hızlı çözülmesini sağlamaktadır.
Karşı Taraf Riskini En Aza İndirmek
HTLC ödeme mutabakatlarının birincil avantajı, karşı taraf riskini en aza indirmesidir. Temel işlevi, bir işlemin “eğer”lerini ortadan kaldırarak karşı taraf riskini en aza indirmektir. Hashlocklar ve timelocklar tarafından yapılıp, bir işlemin tamamlanmasının %100 garanti altına alınması sağlanmaktadır.
bitcoin
Bitcoin (BTC) $ 64,954.40
ethereum
Ethereum (ETH) $ 3,152.81
tether
Tether (USDT) $ 1.00
bnb
BNB (BNB) $ 573.62
solana
Solana (SOL) $ 149.40
usd-coin
USDC (USDC) $ 1.00
staked-ether
Lido Staked Ether (STETH) $ 3,152.95
xrp
XRP (XRP) $ 0.525304
dogecoin
Dogecoin (DOGE) $ 0.15929
the-open-network
Toncoin (TON) $ 6.11
cardano
Cardano (ADA) $ 0.496517
shiba-inu
Shiba Inu (SHIB) $ 0.000026
avalanche-2
Avalanche (AVAX) $ 37.02
wrapped-bitcoin
Wrapped Bitcoin (WBTC) $ 65,045.43
bitcoin-cash
Bitcoin Cash (BCH) $ 505.07
tron
TRON (TRX) $ 0.110853
polkadot
Polkadot (DOT) $ 7.09
chainlink
Chainlink (LINK) $ 14.79
internet-computer
Internet Computer (ICP) $ 15.22
matic-network
Polygon (MATIC) $ 0.715909
near
NEAR Protocol (NEAR) $ 6.16
litecoin
Litecoin (LTC) $ 84.18
uniswap
Uniswap (UNI) $ 7.71
leo-token
LEO Token (LEO) $ 5.74
dai
Dai (DAI) $ 1.00
aptos
Aptos (APT) $ 9.86
blockstack
Stacks (STX) $ 2.79
ethereum-classic
Ethereum Classic (ETC) $ 27.57
mantle
Mantle (MNT) $ 1.19
first-digital-usd
First Digital USD (FDUSD) $ 0.9997
filecoin
Filecoin (FIL) $ 6.48
crypto-com-chain
Cronos (CRO) $ 0.129167
render-token
Render (RNDR) $ 8.79
cosmos
Cosmos Hub (ATOM) $ 8.64
stellar
Stellar (XLM) $ 0.114002
okb
OKB (OKB) $ 54.83
hedera-hashgraph
Hedera (HBAR) $ 0.089586
renzo-restaked-eth
Renzo Restaked ETH (EZETH) $ 3,177.35
arbitrum
Arbitrum (ARB) $ 1.19
immutable-x
Immutable (IMX) $ 2.16
bittensor
Bittensor (TAO) $ 463.79
vechain
VeChain (VET) $ 0.041915
dogwifcoin
dogwifhat (WIF) $ 2.98
maker
Maker (MKR) $ 3,048.41
kaspa
Kaspa (KAS) $ 0.116566
the-graph
The Graph (GRT) $ 0.281653
injective-protocol
Injective (INJ) $ 28.40
optimism
Optimism (OP) $ 2.44
fetch-ai
Fetch.ai (FET) $ 2.42
pepe
Pepe (PEPE) $ 0.000006
wrapped-eeth
Wrapped eETH (WEETH) $ 3,267.30
ethena-usde
Ethena USDe (USDE) $ 0.99996
theta-token
Theta Network (THETA) $ 2.23
monero
Monero (XMR) $ 119.45
coredaoorg
Core (CORE) $ 2.44
fantom
Fantom (FTM) $ 0.758729
arweave
Arweave (AR) $ 32.33
celestia
Celestia (TIA) $ 11.73
thorchain
THORChain (RUNE) $ 5.64
gala
GALA (GALA) $ 0.048955
lido-dao
Lido DAO (LDO) $ 2.08
rocket-pool-eth
Rocket Pool ETH (RETH) $ 3,479.05
bitget-token
Bitget Token (BGB) $ 1.28
sui
Sui (SUI) $ 1.36
floki
FLOKI (FLOKI) $ 0.000167
sei-network
Sei (SEI) $ 0.57727
beam-2
Beam (BEAM) $ 0.030323
jupiter-exchange-solana
Jupiter (JUP) $ 1.16
mantle-staked-ether
Mantle Staked Ether (METH) $ 3,222.60
quant-network
Quant (QNT) $ 106.45
algorand
Algorand (ALGO) $ 0.186426
ethena
Ethena (ENA) $ 1.06
whitebit
WhiteBIT Coin (WBT) $ 9.85
neo
NEO (NEO) $ 19.80
flow
Flow (FLOW) $ 0.92258
bitcoin-sv
Bitcoin SV (BSV) $ 69.52
bonk
Bonk (BONK) $ 0.000021
aave
Aave (AAVE) $ 91.00
flare-networks
Flare (FLR) $ 0.033745
bittorrent
BitTorrent (BTT) $ 0.000001
singularitynet
SingularityNET (AGIX) $ 0.97823
ether-fi-staked-eth
ether.fi Staked ETH (EETH) $ 3,140.00
zebec-protocol
Zebec Protocol (ZBC) $ 0.023399
ondo-finance
Ondo (ONDO) $ 0.813042
elrond-erd-2
MultiversX (EGLD) $ 43.41
dydx-chain
dYdX (DYDX) $ 2.32
ribbon-finance
Ribbon Finance (RBN) $ 1.18
wormhole
Wormhole (W) $ 0.622634
tokenize-xchange
Tokenize Xchange (TKX) $ 13.68
axie-infinity
Axie Infinity (AXS) $ 7.60
the-sandbox
The Sandbox (SAND) $ 0.479018
ronin
Ronin (RON) $ 3.40
ecash
eCash (XEC) $ 0.000054
worldcoin-wld
Worldcoin (WLD) $ 5.48
chiliz
Chiliz (CHZ) $ 0.116111
ordinals
ORDI (ORDI) $ 48.87
tezos
Tezos (XTZ) $ 1.05
pyth-network
Pyth Network (PYTH) $ 0.667132
havven
Synthetix Network (SNX) $ 3.03
conflux-token
Conflux (CFX) $ 0.249069