loader image
WhatsApp Destek
Hashed TimeLock Contract (HTLC)

Hashed TimeLock Contract (HTLC), yani Türkçe karşılığı “Hashlenmiş Zaman Kilidi Sözleşmesi” terimi, ödeme kanallarını değiştirebilen akıllı sözleşmeler oluşturmak için kullanılan özel bir özelliği ifade etmektedir. Teknik olarak HTLC özelliği, iki kullanıcı arasında zamana bağlı işlemlerin uygulanmasını sağlamaktadır. Uygulamada, bir HTLC işleminin alıcısı, belirli bir zaman çerçevesi (blok sayısı) içinde bir kriptografik kanıt sunarak ödemeyi kabul etmelidir. Alıcı ödemeyi kaybederse veya talep edemezse, para asıl gönderene iade edilir.
Hashed Timelock Sözleşmesi (HTLC), kripto para endüstrisinde koşullu ödemeler üretmek için kullanılan bir işlem anlaşması olarak tanımlanmaktadır. Temel olarak, alıcının veya fayda sağlayanın önceden belirlenmiş bir süre veya bir son tarihten önce ödemenin alındığını onaylamasının gerekli olduğu bir ödemedir. Alıcının ödemeyi kriptografik ödeme kanıtı şeklinde onaylaması gerekmekte, aksi takdirde ise bu ödemeyi talep etme hakkını kaybetmektedir. Daha sonrasında ise alacaklıya iade edilmektedir. Bu nedenle, bir HTLC temel olarak kripto dünyasında zamana bağlı işlemleri uygulamaktadır. Alıcı, önceden belirlenmiş belirli bir süre içinde ödemenin alındığına dair kriptografik bir kanıt oluşturmazsa, herhangi bir para almayacaktır ve işlem geçersiz hale gelmektedir.
HTLC özelliği, herhangi bir aracının güvenini gerektirmeden çeşitli kanallar üzerinden güvenli para transferlerine izin vermek için hem çift yönlü hem de yönlendirilmiş ödeme kanallarında uygulanmaktadır.
Bitcoin Lightning Network, hashlenmiş Zaman Kilidi Sözleşmelerinin en popüler kullanım örneklerinden biri olarak bilinmektedir. HTLC'yi ödeme kanallarına uygulayarak, fonlar, herhangi bir güven seviyesi gerektirmeden, birbirine bağlı ödeme kanalları aracılığıyla kullanıcıdan kullanıcıya işlem görebilmektedir. Bu işlem, ağ yönlendirmesi olarak bilinmektedir. Buna örnek olarak, Ali'nin, bir ödeme kanalıyla doğrudan bağlantılı olmasalar bile Ayşe ile para alışverişi yapmasına izin vermektedir. HTLC, Ali'nin parasını ağın diğer katılımcıları (örn: Ömer) aracılığıyla Ayşe'yr göndermesine olanak tanımakta ve hashlock ve timelock özellikleri, Ömer'in fonları kullanamamasını sağlar.
Lightning Network'te kullanılmanın yanı sıra HTLC'ler, zincirler arası atomik takaslar, finansal akıllı sözleşmeler ve dijital emanetler gibi diğer bağlamlarda da yararlı olabilir. HTLC'yi standart kripto para birimi işlemlerinden ayıran iki temel unsur vardır. Bunlar Hashlock ve Timelock olarak bilinmektedir.
Hashlock Nedir?
Finans ve yatırım dünyasında bir hashlock, bazı önemli veriler veya çok beklenen bir işlem gibi belirli bir gerekli parametre kamuya açıklanıncaya kadar nakit çıkışını (yani bir yatırım ya da satın alma) sınırlamayı içeren bir sınırlama veya kısıtlama biçimi olarak bilinmektedir. Hashlock, Hashed Timelock Sözleşmeleri (HTLC) sisteminin ayrılmaz bir parçasıdır.
Hashlock: Belirli bir veri parçası kamuya açıklanana kadar (kriptografik bir kanıt olarak) fonların harcanmasını kısıtlayan bir işlev. Bu tür bir kanıt, hashlock'un ön görüntüsü olarak da adlandırılabilir. Ön görüntü, hashlock'u oluşturmak ve daha sonra fonlarını açmak için kullanılan bilgi parçasıdır.
Timelock Nedir?
Finans ve yatırım dünyasında (özellikle kripto para birimleri dünyasında) hashed timelock, önceden belirlenmiş veya önceden tahmin edilmiş bir zamana ulaşılıncaya kadar bir işlemi veya hesabı kilitleyen bir tür kilitleme veya kısıtlama mekanizmasıdır. Bu mekanizma, belirli miktarda Bitcoin veya kripto para biriminin kilitleneceği ve önceden belirlenmiş veya önceden tahmin edilmiş bir süreye ulaşılana kadar harcanmayacağı anlamına gelmektedir.
Timelock: Gelecekte belirli bir zamana (veya blok yüksekliğine) kadar fonların harcanmasını kısıtlayan bir işlevdir. Örneğin, CheckLockTimeVerify veya CheckSequenceVerify gibi işlevler kullanılarak Bitcoin'de elde edilebilmektedir.
Hashlock ve Timelock Mekanizmaları Nasıl İşlemektedir?
HTLC mekanizması, kripto işlemlerinin çözümünde çok önemli bir rol oynaması sebebiyle hashlock ve timelock mekanizmalarından sonra adlandırılmıştır.
Hashlock, ödeme yapan veya işlemi başlatan tarafından oluşturulan bir kriptografik anahtar biçimindeki sınırlayıcı veya kısıtlayıcı bir mekanizmadır. İşlemi başlatan kişi bir anahtar oluşturmakta ve onu hash etmektedir. Hash daha sonra son işlem gerçekleştirilip yürütülene kadar saklanmaktadır.
Timelock ise, HTLC sözleşmelerinde kullanılan bir kilitleme mekanizmasıdır. HTLC sistemi kullanılarak işlemler veya sözleşmeler oluşturulduğunda, bir dizi ikili timelock oluşturulmaktadır. Yaklaşan işlem ya da sözleşme üzerinde ise iki farklı zaman kısıtlaması belirlenmektedir. Birincisi CheckLockTimeVerify (CLTV) zaman kilidi olarak adlandırılmaktadır. Bir temel zaman belirleyip buna göre kripto para birimini kilitlemekte ve serbest bırakmaktadır. İkinci zaman kilidi ise CheckSequenceVerify (CSV) olarak adlandırılmaktadır. İşlemi kilitlemez, bunun yerine oluşturulan kilitlerin sayısını kontrol etmek için uygulanır ve bu da işlemin tamamlanmasının belirlenmesine yardımcı olmaktadır.
Hashed Timelock Sözleşmelerinin Avantajları
Hashed Timelock Contract kullanımının sağladığı bazı avantajlar var. Bu avantajlar aşağıda sıralanmıştır.
Zamana Bağlı İşlemler
Hashed Timelock Sözleşme sistemi kullanmak, zamana bağlı işlemler sağlamaktadır. İşlemlerin zamanında yapılmasını ve dolayısıyla ödemelerin zamanında yapılmasını ve alınmasını garanti etmektedir.
Atomik Takaslar
İşlemleri halletmek için HTLC sistemini kullanmak, atomik takas yapma yeteneğini oluşturmaktadır. Atomik takas, kripto para birimi işlemlerinin merkezi organlar, borsalar veya aracılar kullanılmadan çözülmesini sağlayan bir akıllı sözleşme teknolojisi biçimidir. Herhangi bir aracı olmadan işlemlerin daha hızlı çözülmesini sağlamaktadır.
Karşı Taraf Riskini En Aza İndirmek
HTLC ödeme mutabakatlarının birincil avantajı, karşı taraf riskini en aza indirmesidir. Temel işlevi, bir işlemin “eğer”lerini ortadan kaldırarak karşı taraf riskini en aza indirmektir. Hashlocklar ve timelocklar tarafından yapılıp, bir işlemin tamamlanmasının %100 garanti altına alınması sağlanmaktadır.
bitcoin
Bitcoin (BTC) $ 67,051.97
ethereum
Ethereum (ETH) $ 3,496.91
tether
Tether (USDT) $ 1.00
bnb
BNB (BNB) $ 599.17
solana
Solana (SOL) $ 175.31
staked-ether
Lido Staked Ether (STETH) $ 3,496.76
usd-coin
USDC (USDC) $ 0.999653
xrp
XRP (XRP) $ 0.585802
dogecoin
Dogecoin (DOGE) $ 0.130911
the-open-network
Toncoin (TON) $ 7.15
cardano
Cardano (ADA) $ 0.429797
avalanche-2
Avalanche (AVAX) $ 31.29
tron
TRON (TRX) $ 0.13458
shiba-inu
Shiba Inu (SHIB) $ 0.000018
wrapped-bitcoin
Wrapped Bitcoin (WBTC) $ 67,085.97
chainlink
Chainlink (LINK) $ 14.46
polkadot
Polkadot (DOT) $ 6.28
bitcoin-cash
Bitcoin Cash (BCH) $ 392.54
near
NEAR Protocol (NEAR) $ 6.10
uniswap
Uniswap (UNI) $ 7.97
litecoin
Litecoin (LTC) $ 73.30
dai
Dai (DAI) $ 0.999257
leo-token
LEO Token (LEO) $ 5.67
wrapped-eeth
Wrapped eETH (WEETH) $ 3,646.54
pepe
Pepe (PEPE) $ 0.000012
matic-network
Polygon (MATIC) $ 0.536799
internet-computer
Internet Computer (ICP) $ 10.19
kaspa
Kaspa (KAS) $ 0.179943
fetch-ai
Artificial Superintelligence Alliance (FET) $ 1.42
ethereum-classic
Ethereum Classic (ETC) $ 23.64
aptos
Aptos (APT) $ 7.37
ethena-usde
Ethena USDe (USDE) $ 1.00
stellar
Stellar (XLM) $ 0.10417
monero
Monero (XMR) $ 163.60
mantle
Mantle (MNT) $ 0.878241
blockstack
Stacks (STX) $ 1.93
render-token
Render (RNDR) $ 7.03
injective-protocol
Injective (INJ) $ 27.45
filecoin
Filecoin (FIL) $ 4.65
arbitrum
Arbitrum (ARB) $ 0.783181
hedera-hashgraph
Hedera (HBAR) $ 0.072945
maker
Maker (MKR) $ 2,803.28
okb
OKB (OKB) $ 42.51
dogwifcoin
dogwifhat (WIF) $ 2.54
immutable-x
Immutable (IMX) $ 1.64
crypto-com-chain
Cronos (CRO) $ 0.094227
cosmos
Cosmos Hub (ATOM) $ 6.44
vechain
VeChain (VET) $ 0.030238
bittensor
Bittensor (TAO) $ 337.53
arweave
Arweave (AR) $ 33.57
optimism
Optimism (OP) $ 1.93
bonk
Bonk (BONK) $ 0.000031
sui
Sui (SUI) $ 0.842775
the-graph
The Graph (GRT) $ 0.215432
first-digital-usd
First Digital USD (FDUSD) $ 0.998103
rocket-pool-eth
Rocket Pool ETH (RETH) $ 3,921.19
renzo-restaked-eth
Renzo Restaked ETH (EZETH) $ 3,547.44
floki
FLOKI (FLOKI) $ 0.000199
mantle-staked-ether
Mantle Staked Ether (METH) $ 3,644.85
lido-dao
Lido DAO (LDO) $ 1.90
notcoin
Notcoin (NOT) $ 0.016031
thorchain
THORChain (RUNE) $ 4.81
bitget-token
Bitget Token (BGB) $ 1.15
theta-token
Theta Network (THETA) $ 1.60
ondo-finance
Ondo (ONDO) $ 1.08
whitebit
WhiteBIT Coin (WBT) $ 10.12
fantom
Fantom (FTM) $ 0.515653
aave
Aave (AAVE) $ 97.40
jasmycoin
JasmyCoin (JASMY) $ 0.02948
based-brett
Brett (BRETT) $ 0.143753
coredaoorg
Core (CORE) $ 1.58
jupiter-exchange-solana
Jupiter (JUP) $ 1.04
celestia
Celestia (TIA) $ 6.59
pyth-network
Pyth Network (PYTH) $ 0.359303
algorand
Algorand (ALGO) $ 0.155955
sei-network
Sei (SEI) $ 0.386403
ether-fi-staked-eth
ether.fi Staked ETH (EETH) $ 3,500.11
mantra-dao
MANTRA (OM) $ 1.34
quant-network
Quant (QNT) $ 74.06
gatechain-token
Gate (GT) $ 7.86
elrond-erd-2
MultiversX (EGLD) $ 35.87
flow
Flow (FLOW) $ 0.637608
beam-2
Beam (BEAM) $ 0.019072
kucoin-shares
KuCoin (KCS) $ 9.91
gala
GALA (GALA) $ 0.025527
msol
Marinade Staked SOL (MSOL) $ 211.38
axie-infinity
Axie Infinity (AXS) $ 6.29
popcat
Popcat (POPCAT) $ 0.948811
bitcoin-sv
Bitcoin SV (BSV) $ 46.67
eos
EOS (EOS) $ 0.605156
flare-networks
Flare (FLR) $ 0.020182
kelp-dao-restaked-eth
Kelp DAO Restaked ETH (RSETH) $ 3,566.34
tokenize-xchange
Tokenize Xchange (TKX) $ 11.16
dydx-chain
dYdX (DYDX) $ 1.43
bittorrent
BitTorrent (BTT) $ 0.0000008965012
ethereum-name-service
Ethereum Name Service (ENS) $ 26.12
ordinals
ORDI (ORDI) $ 40.71
akash-network
Akash Network (AKT) $ 3.52
neo
NEO (NEO) $ 11.77
ethena
Ethena (ENA) $ 0.473245