loader image
WhatsApp Destek
Çift Harcama-Double Spending

Double spending yani çift harcama, bir kusur yüzünden aynı tokenin birden fazla kez harcanması anlamına gelir. Çift harcama, bir blockchain ağının bozulması sonucu kripto paranın çalınmasıyla gerçekleşir. Hırsız, yasal görünmesi için para birimi işleminin bir kopyasını gönderir veya işlemi tamamen silebilir.
Fiziksel paranın (fiat) aksine dijital bir token, kopyalanabilen veya sahtesi yapılabilen dijital bir dosyadan oluşur. Blockchain ağı gerekli bilgi işlem gücüne sahip ve bu işte uzman olan kişiler tarafından manipüle edilebilir olduğundan double spending, dijital para birimlerine özgü potansiyel bir sorun olarak karşımıza çıkar. Bir çift harcama olayı yaşandığında, %51 saldırısı veya yarış saldırısı yaşanmıştır denilebilir. Reel para birimleri ile yapılan dijital işlemlerde paranın gerçekliği ve geçmiş sahipliği hemen doğrulanabildiğinden böyle bir risk yoktur.
Sahte para basımında olduğu gibi, bu tür bir çifte harcama yapılması, daha önce var olmayan yeni bir kopyalanmış para birimi yaratarak enflasyona yol açar. Bu, diğer para birimlerine veya mallara göre para biriminin değerini düşürür ve kullanıcı güvenini azaltmanın yanı sıra para biriminin sirkülasyonunu ve piyasada kalma ihtimalini azaltır. Bir işlemde anonimliği korurken çift harcamayı önlemek için kullanılan temel kriptografik teknikler arasında, kör imzalar (blind signature) ve özellikle çevrimdışı sistemlerde kullanılan gizli bölme gibi yöntemler vardır.
Double spending ilk etapta, paranın yalnızca bir kez harcandığını doğrulayacak bir merkezi sistemi olmadığından, en popüler kripto para olan Bitcoin’e yönelik bir endişeydi. Ancak kripto paralarda blockchainin doğası gereği her işlemin gerçekliğinin doğrulandığı ve çift sayımın önlendiği bir mekanizma vardır. Bitcoin ile gerçekleşen tüm işlemler istisnasız bir şekilde blockchaine kaydedilir. Bu mekanizma sayesinde Bitcoin’e sahip olan kişilerin sahipliği onaylanır, mükerrer sayım ve sahtekârlıklar önlenir.
Bitcoin işlemlerinin doğrulanma süreci, çok fazla bilgi işlem gücü gerektiren yoğun sayı ve karmaşık algoritmalardan oluştuğu için uzun süre gerektirebilir. Ancak doğrulama sürecindeki bu yoğun bilgi işlem gücü, blok zincirini kopyalamayı ve tahrif etmeyi de zorlaştıran bir süreçtir.
Blockchainin Çift Harcamaya Yönelik Dezavantajları
Çoğu Bitcoin hırsızlığı, çifte harcamadan ziyade kullanıcıların yeterli güvenlik önlemi almamasından kaynaklanır. Kripto paraların, yeterli güvenlik önlemleri olmadan muhafaza edilmesi çeşitli risklere yol açabilmektedir.
Çift harcamaya yönelik en büyük risk %51 saldırısı (51% attack) ile ilgilidir. Eğer bir kullanıcı ya da kullanıcı grubu blok zincirdeki işlem gücünün %50’sinden fazlasını kontrol ederse %51 saldırısı gerçekleştirmiş olur. Bu kullanıcı ya da kullanıcı grubu, mevcut işlemler hiç gerçekleşmemiş gibi blockchaindeki işlemleri tersine çevirerek transfer edilmiş Bitcoinleri kendi cüzdanlarına birden çok kez işleyebilir.
bitcoin
Bitcoin (BTC) $ 92,048.00
ethereum
Ethereum (ETH) $ 3,129.91
tether
Tether (USDT) $ 0.998925
bnb
BNB (BNB) $ 909.46
xrp
XRP (XRP) $ 2.06
usd-coin
USDC (USDC) $ 0.999676
tron
TRON (TRX) $ 0.299018
staked-ether
Lido Staked Ether (STETH) $ 3,127.37
dogecoin
Dogecoin (DOGE) $ 0.13947
figure-heloc
Figure Heloc (FIGR_HELOC) $ 1.04
cardano
Cardano (ADA) $ 0.391694
monero
Monero (XMR) $ 678.96
wrapped-steth
Wrapped stETH (WSTETH) $ 3,829.03
bitcoin-cash
Bitcoin Cash (BCH) $ 610.34
whitebit
WhiteBIT Coin (WBT) $ 55.14
wrapped-bitcoin
Wrapped Bitcoin (WBTC) $ 91,744.00
wrapped-beacon-eth
Wrapped Beacon ETH (WBETH) $ 3,404.78
wrapped-eeth
Wrapped eETH (WEETH) $ 3,396.33
usds
USDS (USDS) $ 0.999561
chainlink
Chainlink (LINK) $ 13.22
binance-bridged-usdt-bnb-smart-chain
Binance Bridged USDT (BNB Smart Chain) (BSC-USD) $ 0.998678
leo-token
LEO Token (LEO) $ 9.06
weth
WETH (WETH) $ 3,127.79
stellar
Stellar (XLM) $ 0.222949
coinbase-wrapped-btc
Coinbase Wrapped BTC (CBBTC) $ 92,015.00
sui
Sui (SUI) $ 1.80
zcash
Zcash (ZEC) $ 401.93
ethena-usde
Ethena USDe (USDE) $ 0.999356
avalanche-2
Avalanche (AVAX) $ 13.75
litecoin
Litecoin (LTC) $ 76.39
hyperliquid
Hyperliquid (HYPE) $ 24.45
canton-network
Canton (CC) $ 0.143944
shiba-inu
Shiba Inu (SHIB) $ 0.000009
hedera-hashgraph
Hedera (HBAR) $ 0.116214
world-liberty-financial
World Liberty Financial (WLFI) $ 0.168723
usdt0
USDT0 (USDT0) $ 0.998699
susds
sUSDS (SUSDS) $ 1.08
dai
Dai (DAI) $ 0.999703
the-open-network
Toncoin (TON) $ 1.75
crypto-com-chain
Cronos (CRO) $ 0.100609
ethena-staked-usde
Ethena Staked USDe (SUSDE) $ 1.21
paypal-usd
PayPal USD (PYUSD) $ 0.999947
usd1-wlfi
USD1 (USD1) $ 0.998545
polkadot
Polkadot (DOT) $ 2.08
uniswap
Uniswap (UNI) $ 5.43
mantle
Mantle (MNT) $ 0.957327
rain
Rain (RAIN) $ 0.008757
memecore
MemeCore (M) $ 1.68
bittensor
Bittensor (TAO) $ 285.47
aave
Aave (AAVE) $ 170.55
bitget-token
Bitget Token (BGB) $ 3.55
pepe
Pepe (PEPE) $ 0.000006
tether-gold
Tether Gold (XAUT) $ 4,591.06
okb
OKB (OKB) $ 111.29
near
NEAR Protocol (NEAR) $ 1.74
falcon-finance
Falcon USD (USDF) $ 0.996675
jito-staked-sol
Jito Staked SOL (JITOSOL) $ 176.92
ethereum-classic
Ethereum Classic (ETC) $ 12.46
binance-peg-weth
Binance-Peg WETH (WETH) $ 3,128.46
pax-gold
PAX Gold (PAXG) $ 4,605.29
internet-computer
Internet Computer (ICP) $ 3.22
ethena
Ethena (ENA) $ 0.219527
blackrock-usd-institutional-digital-liquidity-fund
BlackRock USD Institutional Digital Liquidity Fund (BUIDL) $ 1.00
pi-network
Pi Network (PI) $ 0.20636
aster-2
Aster (ASTER) $ 0.69912
solana
Wrapped SOL (SOL) $ 141.12
polygon-ecosystem-token
POL (ex-MATIC) (POL) $ 0.152152
jupiter-perpetuals-liquidity-provider-token
Jupiter Perpetuals Liquidity Provider Token (JLP) $ 4.81
htx-dao
HTX DAO (HTX) $ 0.000002
binance-staked-sol
Binance Staked SOL (BNSOL) $ 154.48
worldcoin-wld
Worldcoin (WLD) $ 0.565153
hashnote-usyc
Circle USYC (USYC) $ 1.11
global-dollar
Global Dollar (USDG) $ 0.999574
pump-fun
Pump.fun (PUMP) $ 0.002574
kucoin-shares
KuCoin (KCS) $ 11.15
syrupusdc
syrupUSDC (SYRUPUSDC) $ 1.15
ripple-usd
Ripple USD (RLUSD) $ 0.999741
aptos
Aptos (APT) $ 1.80
hash-2
Provenance Blockchain (HASH) $ 0.025228
sky
Sky (SKY) $ 0.058107
wbnb
Wrapped BNB (WBNB) $ 908.96
bfusd
BFUSD (BFUSD) $ 0.998771
rocket-pool-eth
Rocket Pool ETH (RETH) $ 3,612.53
binance-bridged-usdc-bnb-smart-chain
Binance Bridged USDC (BNB Smart Chain) (USDC) $ 0.999536
kaspa
Kaspa (KAS) $ 0.047309
cosmos
Cosmos Hub (ATOM) $ 2.54
ondo-finance
Ondo (ONDO) $ 0.391219
render-token
Render (RENDER) $ 2.37
myx-finance
MYX Finance (MYX) $ 6.35
gatechain-token
Gate (GT) $ 10.28
arbitrum
Arbitrum (ARB) $ 0.204816
algorand
Algorand (ALGO) $ 0.130791
kelp-dao-restaked-eth
Kelp DAO Restaked ETH (RSETH) $ 3,321.53
midnight-3
Midnight (NIGHT) $ 0.065683
filecoin
Filecoin (FIL) $ 1.48
official-trump
Official Trump (TRUMP) $ 5.42
story-2
Story (IP) $ 3.07
quant-network
Quant (QNT) $ 72.66
bridged-wrapped-lido-staked-ether-scroll
Bridged Wrapped Lido Staked Ether (Scroll) (WSTETH) $ 3,822.12
lombard-staked-btc
Lombard Staked BTC (LBTC) $ 92,136.00